пра нас | кантакты | для аўтараў | навіны | падзеі | права | эканоміка | паліталёгія | іншыя навукі | бібліятэка | рассылка

Сакавiк 24, 2017             галоўная старонка

EnglishBelorussian

пошук

 падзеі

2016-01-03

друкаваць

Война и Холокост: взрослый мир глазами детей

Заметки о международной конференции в Барселоне 14-15 декабря 2015 г.

Леонид Смиловицкий

Тема «война и дети» мало кого может оставить равнодушным. Дети не имеют отношения к войне, они не виноваты в том, что войны происходят. Война – это мир взрослых, а дети - только страдающая сторона. Детское сознание еще не успело сформироваться и поэтому воспринимает войну, как страшное явление, которому психика ребенка не находит объяснения. Война калечит детство, лишает людей крова, заставляет покинуть родные места, пугает картинами ужасов и разрушений, которые детское сознание не готово принять. Война отнимает у детей родителей.

Детские свидетельства позволяют взглянуть на мир взрослых глазами детей и, образно говоря, служат подтверждением известного правила о том, что устами ребенка гласит истина. Свидетельства детей о войне по своей искренности, охвату событий и глубине личных переживаний неподражаемы. Они не только отражали окружавшую действительность, но и показывали детские душевные переживания, страхи и сомнения.

Судьба детей во время войны давно привлекает внимание историков. Все послевоенные годы на разных языках и в разных странах издавались дневники и сборники писем, воспоминания и запись личных историй. Однако, до сих пор на академическом уровне все еще нет исследований, которые показали бы, что было в годы войны через призму детского восприятия. Это с одной стороны, а с другой – спустя 70 лет после окончания второй мировой войны почти не осталось в живых ее прямых участников. Память войны несут в себе их дети, которым сегодня самим под восемьдесят и больше.

Вот почему международная конференция «Советские дети, война и Холокост», состоявшаяся в декабре 2015 г. в Барселонском университете, привлекла к себе пристальное внимание ученых и специалистов по истории второй мировой войны.

The Soviet Children, the War and the Holocaust, a symposium organized by Yahad-In Unum in partnership with the University of Barcelona

Состав участников оказался очень представительным. На форум в Барселону прибыли исследователи из 11 стран – Соединенных Штатов Америки, Великобритании, Германии, Израиля, Австрии, Франции, России, Украины, Беларуси, Румынии, Испании. Научные центры, университеты и институты, которые заявили о своем желании участвовать в этом проекте, вызывали уважение. И среди них – Yahad-In Unum (Франция), Барселонский университет, Гамбургский, университет Гумбольдта в Берлине, Вашингтонский музей Холокоста, Национальная школа политических исследований в Бухаресте, Центр изучения антисемитизма в Техническом университете Берлина, Тель-Авивский университет, университет штата Теннеси, университет Чикаго, фонд «Историческая память» (Москва), фонд «Сожженные деревни» (Минск) и некоторые другие научные, политические и общественные организации.

Доклады, с которыми выступили участники конференции, охватывали самый широкий спектр проблем, связанных с судьбой детей в годы советско-германской войны с 1941 по 1945 годы. Не секрет, что большинство детских жертв составили еврейские дети, которые, как и их родители, стали главной мишенью нацистской политики геноцида.

О проявления насилия и массовых убийств детей на Украине, в Беларуси, России и странах Балтии в годы Второй мировой войны рассказала доктор Уэнди Лоер. Ее дополнили своими выступлениями Андрей Уманский и Алексей Косаревский, которые говорили о методах убийств еврейских детей на оккупированных советских территориях. Доктор Пауль Шапиро посвятил свое выступление судьбе маленьких узников гетто Кишинева, а доктор Александр Круглов сделал достоянием слушателей потрясающую историю, которая случилась в городе Белая Церковь в Киевской области.

В августе немецкие солдаты, расквартированные в Белой Церкви, обратили внимание на дом, откуда в течение суток доносились постоянный детский плач и стоны, что мешало им спать. Вскоре выяснилось, что это были около двухсот еврейских детей в возрасте от нескольких месяцев до 6-7 лет, отобранных у уже расстрелянных родителей и ожидавших такой же участи. Детей никто не кормил и не поил, чтобы утолить голод, они соскребали со стен известку и ели ее, за ними не ухаживали, они лежали на полу и на подоконниках в собственных экскрементах, облепленные навозными мухами. Немецкие солдаты пожаловались своему военному священнику, который, в свою очередь, сообщил об этом в штаб своей дивизии. Старший штабной офицер, подполковник Гельмут Гроскурт, запретил расстреливать детей до решения штаба 6-й армии ) к этому времени половина детей уже была расстреляна украинскими полицейскими). Однако командующий 6-й армией генерал-фельдмаршал фон Райхенау решил иначе – оставшихся детей расстрелять, поскольку часть их и их родители и так уже расстреляны. Сделать это вновь поручили украинским полицейским.

Доктор Даниэль Розенберг рассказала, как поступили нацисты с потомками смешанных браков в Днепропетровске; доктор Мартин Холер – о трагедии, которая разыгралась на Пушкинских горах (городской поселок в Псковской области) в 1942 г., где убили цыганских детей; доктор Петру Матей – о депортации цыганских детей в Транснистрию; Наталья Кириллова – об убийстве детей в ходе карательных операций нацистов в Беларуси.

Доктор Ирина Реброва поделилась результатами своего исследования о том, как на Северном Кавказе местные жители помогали спасать еврейских полукровок, а профессор Никита Ломагин – о судьбе детей в блокадном Ленинграде.

С большим интересом был выслушан доклад Луизы Карстя Йордаке о том, как в годы войны сложилась судьба детей испанских эмигрантов, переселившихся в Советский Союз после разгрома республики в Испании и прихода к власти генерала Франко.

Брэдли Николс рассказал о 50 тыс. детей, похищенных в 1943 г. нацистами в странах Восточной Европы для того, чтобы ассимилировать в Германии и таким образом пополнить грандиозные потери немецкого генофонда в результате кровопролитной войны. По приказу Гиммлера из семей покоренных народов забирали годовалых малышей, и даже детей дошкольного возраста с признаками арийской расы (голубые глаза, русые волосы). Их вывозили в Германию, чтобы воспитать в соответствии с немецкими ценностями. Для вывоза детей была использована политика этнической чистки в Югославии. То же самое происходило на оккупированных советских территориях. Для процесса германизации планировалась отправка детей из СССР. Сохранился немецкий документ о том, как в Бобруйске десятки детей белорусов с русыми волосами и голубыми глазами при живых родителях были отобраны для отправки в Германии.

В Прибалтике ситуация была другой, детей предпочитали забирать в семьях, где родители погибли или умерли. Процесс поиска детей «бандитов» продолжался на всех оккупированных нацистками территориях. В России и Польше в число детей бандитов включали мальчиков и девочек дошкольного возраста из семей, которые не сопротивлялись немцам, но были все равно вывезены. Если с расовой точки зрения такие дети переставали представлять интерес для нацистов, то участь их становилась плачевной.

Олеся Орленко в своем выступлении обратила внимание на то, как детали помогают выяснить, насколько правдив рассказ свидетеля. Она привела в пример историю о том, как в глазах ребенка в гетто (Беларусь, 1942 г.) корзинка с яйцами – все, что осталось от съестных припасов в семье – разбилась. Яйца медленно вытекали на землю, и девочке показалось, что так исчезает последняя надежда на спасение. Или ответ на вопрос другого бывшего малолетнего узника о том, на чем он спал в концлагере? Спал на голом полу, матраса не давали, потому что от страха у мальчика возникло недержание мочи…

Доктор Наталия Бельская из Чикаго поделилась итогами своих поисков по теме «Эвакуация еврейских детей в годы войны в СССР». Наступление нацистов привело в движение огромные массы населения, которые устремились в советский тыл. Тысячи евреев неожиданно оказались в местах, где их никогда раньше не видели. На евреев смотрели как на что-то необычное, даже как на чертей. Однако вскоре первый интерес обернулся враждебностью. Пока еврейские дети жили в своей среде (до эвакуации) они не испытывали дискомфорт от национального происхождения. Это открытие позволила сделать им эвакуация. Например, в Самаре (Куйбышеве) в годы войны оказалось около 1 млн. евреев. Эвакуированные должны были приспосабливаться, многие прибыли из больших городов, таких как Киев, Ленинград или Москва.

Рост антисемитизма, с которым столкнулись еврейские дети в эвакуации, имел свои причины. В частности, он был связан с ошибочным мнением о том, что евреи не хотели воевать. С другой стороны, известие о том, что немцы преследовали евреев, привело в районах эвакуации к росту отрицательного отношения к евреям вместо того, чтобы вызвать сочувствие и жалость. Польские евреи в 1939 г., попавшие в СССР, не желали принять новые порядки и ассимилироваться, вызывая неприятие местного населения.

На росте антисемитизма в тылу сказывались дефицит рабочих мест и жилья, а нехватка продовольствия и услуг добавляли напряжения. Многие еврейские дети впервые ощутили свое еврейство именно в эвакуации. Еврейская молодежь была поражена таким отношением местного населения. Они слышали, что война, мол, возникла из-за евреев. Им давали понять, что быть евреем зазорно, несмотря на то, что их отцы и старшие братья ушли на фронт.

Опыт эвакуации для всех евреев был связан с антисемитизмом. Дети спрашивали своих мам, бабушек и дедушек (папы были в Красной армии), как перестать быть евреем? Родители отвечали, что нужно быть умными и сильными, сделать так, чтобы заставить других уважать себя или даже бояться. У мальчиков доказать свое мужество, добиться уважения позволяли драки. С девочками это происходило реже. Одна девочка из интеллигентной семьи умела рассказывать сказки, и местные дети приняли ее в свою компанию. Другую девочку подружки били только за то, что её звали Сара и тогда при поступлении в школу родители записали ее как Ирину. На вопрос ты – еврей, еще один мальчик отвечал, что нет, потому что его отец родился как большевик.

Вне сомнения, поведение детей – это лишь отражение мира взрослых (след противоречий в экономической, социальной, культурной, военной жизни). Евреи были другие во всем, несмотря на желание быть «своими» и патриотизм. После войны вспоминать о трагическом опыте евреев было, с одной стороны, не принято, а с другой – просто невозможно. У многих евреев осталось ощущение, что государство их бросило. И поэтому люди, пережившие это на собственном опыте, предпочитали не вспоминать об этом вообще. В преклонном же возрасте, когда смерть становится близка, люди переосмысливают события прошлого и позволяют себе быть откровенными.

Для себя я открыл тему «Дети и война» еще 20 лет назад, когда начал свою научную карьеру в Израиле. В 2000 г. в Тель-Авиве я выпустил книгу «Катастрофа евреев в Белоруссии, 1941-1944 гг.», которая в 2003 г. была переведена на английский язык и сегодня каждый желающий может прочитать ее в Интернете.

Специальная глава этой монографии рассказывала о судьбе детей в годы оккупации (дети и гетто, спасители детей, антисемитизм, дети от смешанных браков и поведение нееврейских супругов, отличие статуса детей евреев от неевреев, влияние Холокоста на судьбы детей и др.).

Мой доклад на конференции в Барселоне был посвящен переписке еврейских детей со своими родителями, военнослужащими Красной армии в 1941-1945 гг. Я подготовил его на основе коллекции военных писем и источников личного происхождения, собранных в рамках проекта «Невостребованная память» в Центре диаспоры Тель-Авивского университета. Письма, посвященные детям, по своей искренности, охвату событий и глубине личных переживаний, можно считать особым явлением в частной переписке периода Великой Отечественной войны. Это своеобразный исторический источник, важность которого трудно переоценить. С помощью военных писем можно составить психологический портрет, как отдельного человека или семьи, так и всего поколения в целом. Детские письма отличают доверительный характер, откровенность, правдивость изложения событий, убедительность, неискушенность. Свидетельства детей нельзя подстроить, они убедительно дополняют письма взрослых, где больше сообщалась событийная сторона дела. Родители понимали детей, как свое продолжение, а дети – родителей, как пример для подражания и силу, на которую можно опереться. Письма военных лет – это голос эпохи. Когда человек спустя много лет вспоминает о том, что было с ним в детстве, он уже хорошо знает, как сложился последующий ход исторических событий и поэтому бессознательно допускает коррекцию событий. Все это позволяет сделать вывод о том, что детские письма являются самостоятельным направлением в эпистолярном жанре военного времени.

Наиболее трогательным моментом на конференции стало «живое» интервью с пережившим Холокост румынским цыганом. 90-летний старик очень подробно поведал свою ужасную историю. Цыган из Румынии перевезли на оккупированную Украину и там заставляли работать, но не кормили, а фактически морили голодом. «Иногда мы ели трупы», - сообщил свидетель. Речь старика на цыганском языке его племянник переводил на французский, с которого делались английский и русский синхронный переводы. Таким образом все присутствовавшие в зале конференции получили возможность сопереживать трагедию цыганской семьи. Рассказ был очень эмоциональным и откровенным. Чувствовалась, что память войны не отпускает человека, что он не в силах от неё избавиться и успокаивается только тогда, когда об этом рассказывает.

Чувства и эмоции нельзя точно передать. Можно описать Холокост, но как заставить это прочувствовать? Это невозможно точно также как дать понять человеку, что знать быть слепым или глухим. Когда мы говорим о детях, у нас очень мало фактической информации. Задачи образования и воспитания требуют использования этих сведений. Насколько возможно примирение, чему можно научиться из того, что произошло? Как защитить права детей на войне? Уязвимость детей требует особых прав и степень защиты.

Подведя итоги участники конференции пришли к единому мнению о важности изучения истории Холокоста, чтобы донести ее опыт до сознания современников. Опыт еврейской трагедии очень важен не только для евреев. Ведь чем больше неевреев участвуют осознании и осмыслении опыта Холокоста, тем больше надежды на успех. Сочетание эмоциональных переживаний и научного осмысления случившегося с детьми в годы войны – залог того, что эта задача будет решена. 

Ключавыя словы: дети и война, Холокост, советско-германская война 1941-45, Вторая мировая война, Великая Отечественная война, евреи в СССР, советские евреи, антисемитизм в СССР
 

 

 

 

 Цалкам зьмест падзеі

2016-01-03

Вайна і Халакост: дарослы свет вачыма дзяцей

Лёс дзяцей падчас вайны даўно прыцягвае ўвагу гісторыкаў. Усе пасляваенныя гады на розных мовах і ў розных краінах выдаваліся дзённікі і зборнікі лістоў, успаміны і запісы асабістых гісторыяў. Аднак, дагэтуль на акадэмічным узроўні ўсё яшчэ няма даследаванняў, якія паказалі б тое, што адбывалася ў гады вайны праз прызму дзіцячага ўспрыняцця. Акрамя таго, праз 70 гадоў пасля заканчэння Другой Сусветнай вайны сярод жывых ужо амаль не засталося ейных непасрэдных удзельнікаў. Памяць вайны нясуць у сабе іх дзеці, якім сёння самім каля васмідзесяці ці нават больш гадоў. Вось чаму міжнародная канферэнцыя “Савецкія дзеці, вайна і Халакост”, зладжаная ў снежні 2015 у Барселонскім універсітэце, прыцягнула да сябе пільную ўвагу навукоўцаў і спецыялістаў па гісторыі Другой Сусветнай вайны.

больш дэталяў

 

2016-01-03

Война и Холокост: взрослый мир глазами детей

Судьба детей во время войны давно привлекает внимание историков. Все послевоенные годы на разных языках и в разных странах издавались дневники и сборники писем, воспоминания и запись личных историй. Однако, до сих пор на академическом уровне все еще нет исследований, которые показали бы, что было в годы войны через призму детского восприятия. Это с одной стороны, а с другой – спустя 70 лет после окончания второй мировой войны почти не осталось в живых ее прямых участников. Память войны несут в себе их дети, которым сегодня самим под восемьдесят и больше. Вот почему международная конференция «Советские дети, война и Холокост», состоявшаяся в декабре 2015 г. в Барселонском университете, привлекла к себе пристальное внимание ученых и специалистов по истории второй мировой войны.

больш дэталяў

 

2015-05-15

Цэнзура ў як прадмет даследавання і інструмент пазнання пасляваеннай савецкай Беларусі

Я чытаў кнігу Леаніда Смілавіцкага з вялікім інтарэсам, бо ўспрымаў напісанае у ёй і як гісторык, і, міжволі, як сведка некаторых падзей таго часу. У дзіцячую памяць урэзаліся сімвалы савецкай улады, якія насаджаліся з дапамогай цэнзуры. Поўны збор твораў Сталіна на беларускай мове стаяў на хатняй палічцы. Памятаю, любіў разглядаць прыгожыя кніжкі з параднымі фотаздымкамі вусатага дзядзькі. Гэта я цяпер разумею, што тады такі збор быў, відаць, у кожным калгасе. Пасля першага пасляваеннага ўзбуйнення калгасаў, сталінскія працы аказаліся лішнімі, і яны сталі здабыткам нашай сям’і. Пакуль навучыўся чытаць, дык яны кудысці зніклі. Было гэта ўжо пасля смерці правадыра. Бацькі палічылі, што так надзейней. Унутраны цэнзар падказаў бяспечнае рашэнне.

больш дэталяў

 

2015-02-02

Алесь Краўцэвіч: з Расеяй трэба сябраваць з-за пагранічнай агароджы

Вядомы беларускі гісторык др. Алесь Краўцэвіч нядаўна выдаў сваю чарговую кнігу “Краіна пагранічча” ў якой ён дасьледуе Беларусь у кантэксьце культурнага і палітычнага памежжа. Агульна, пэрспэктыва погляду на Беларусь як на памежжа даволі моцна ўплывае на дасьледаваньні беларускага фэномэну. Часопіс Belarusian Review зьвярнуўся да Алеся Краўцэвіча з просьбай прадставіць сваё бачаньне Беларусі як памежжа.

больш дэталяў

 

2015-01-11

Яўрэйскія салдаты ў гады Другой сусветнай вайны

Будзе перабольшаннем сказаць, што мы ўсё ведаем пра мінулую Вялікую вайну (1939-1945 гг.), гэтаксама, што яе досвед і веды не патрэбныя сучаснаму пакаленню людзей. Калі неўзабаве пасля разгрому нацыстоўскай Германіі сусветная супольнасць была раз’яднаная супрацьстаяннем Усходу і Захаду, кожны з бакоў па-свойму падводзіў яе вынікі. Пераацэнка каштоўнасцяў патрабуе адмовы ад стэрэатыпаў. Адным з найбольш ўстойлівых міфаў было тое, што яўрэі не ваявалі – не ўмелі, не жадалі, баяліся. І гэта нягледзячы на існую статыстыку, якая сведчыць пра адваротнае.

больш дэталяў

 

2015-01-11

Еврейские солдаты в годы Второй мировой войны

Будет преувеличением сказать, что мы все знаем о прошедшей Большой войне (1939-1945 гг.), точно также, что ее опыт и знание не нужны современному поколению людей. Когда вскоре после разгрома нацистской Германии мировое сообщество оказалось разъединено противостоянием Востока и Запада, каждая из сторон по-своему подводила ее итоги.Переоценка ценностей требует отказа от стереотипов. Одним из наиболее устойчивых мифов было то, что евреи не воевали – не умели, не хотели, боялись. И это несмотря на существующую статистику, свидетельствующую об обратном.

больш дэталяў

 

2015-01-07

Кніга пра здабыткі ЗША і страты Беларусі

Кнігу прафесара Давіда Мельцэра “Беларускія яўрэі ў Амерыцы” можна лічыць своеасаблівым сюрпрызам для чытачоў, не абыякавых да нацыянальнай гісторыі Беларусі. Захар Шыбека слухаў лекцыі прафесара Давіда Мельцэра ў Беларускім дзяржаўным універсітэце. Ці мог ён уявіць, што праз 40 гадоў навуковыя зацікаўленасці былога студэнта і шаноўнага выкладчыка так супадуць? Сёння Захар Шыбека, сам прафесар, працуе над манаграфіяй пра гісторыю мінскіх яўрэяў у 1793-1917 гг., а апошняя кніга яго настаўніка месціць мноства цікавых вестак пра ўраджэнцаў гэтага гораду, што эмігравалі ў ЗША.

больш дэталяў

 

2015-01-07

Книга о приобретениях США и потерях Беларуси

Книгу профессора Давида Мельцера «Белорусские евреи в Америке» можно считать своеобразным сюрпризом для читателей, не равнодушных к национальной истории Беларуси. Захар Шибеко слушал лекции профессора Давида Мельцера в Белорусском государственном университете. Мог ли он предположить, что через 40 лет научные интересы бывшего студента и уважаемого профессора так совпадут? Сегодня Захар Шибеко, сам профессор, работает над монографией об истории евреев Минска в 1793-1917 гг., а последняя книга его учителя содержит множество интересных сведений об уроженцах этого города, эмигрировавших в США.

больш дэталяў

 

2014-12-01

Леанід Смілавіцкі пра сваю новую кнігу: яўрэйскае жыццё ў пасляваеннай Беларусі было недаступнай тэмай

Вялікая колькасць сусветна вядомых яўрэяў нарадзіліся ў Беларусі. У шмат якіх выпадках гэтыя людзі дасягнулі славы ў розных галінах, ад палітыкі і бізнесу да навукі і выяўленчага мастацтва, ужо замяжою, але іх дзіцячыя ўспаміны ці гісторыі сем'яў цесна звязаныя з Беларуссю. Стагоддзямі жывучы на гэтай зямлі, яўрэі сталі неад'емнай часткай беларускага грамадства, захаваўшы пры гэтым сваю адметную культуру і традыцыі. Новая кніга Леаніда Смілавіцкага, ізраільскага гісторыка, народжанага ў Беларусі, нядаўна выдадзеная выдавецтвам Цэнтральнаеўрапейскага універсітэту (CEU Press) называецца Jewish Life in Belarus: the Final Decade of the Stalin Regime (1944-53) (Яўрэйскае жыццё ў Беларусі: апошняе дзесяцігоддзе сталінскага рэжыму (1944-53). У ёй аўтар паказвае паглыбленую карціну жыцця яўрэйскай грамады ў перыяд адразу пасля катастрофы Халакосту, падчас якога было знішчана каля 80% беларускага яўрэйства. Часопіс Belarusian Review звярнуўся да Леаніда Смілавіцкага з просьбай прадставіць новую кнігу.

больш дэталяў

 

2014-08-25

У эйфарыі “русского мира”: “заходнерускія” рэакцыі на падзеі ва Украіне

З пачатку 2014 года палітычная сітуацыя ў Еўропе кардынальна змянілася. Крывавыя падзеі на Майдане ў Кіеве, змена ўлады ва Украіне, расійскае ваеннае ўмяшальніцтва, анэксія Расіяй украінскага Крыму разбурылі існую дагэтуль архітэктуру міжнародных дачыненняў. Вайна на тэрыторыі Луганскай і Данецкай абласцей Украіны, пры ўсёй яе неадназначнасці, стыль яе вядзення і маштабы паказваюць, што імперскія амбіцыі сталіся адной з асноўных мэтаў цяперашняга расійскага кіраўніцтва і значнай часткі насельніцтва.

больш дэталяў

 

2014-05-31

Яўген Мірановіч: галасоў усіх беларусаў Польшчы замала, каб стаць еўрадэпутатам

Вынікі выбараў у Еўрапарламент, што адбыліся ў Польшчы 25 траўня 2014 г. у кантэксце Падляшша аказаліся даволі прадказальнымі. У Беластоку, а таксама ў Беластоцкім, Бельскім і Сакольскім паветах найбольш галасоў атрымаў спіс “Права і Справядлівасці”. У Гайнаўскім павеце, найпапулярнейшым сярод выбарцаў “традыцыйна” аказаўся “Звяз Дэмакратычнай Лявіцы” у кааліцыі з “Уніяй Працы”. З пэрспектывы сітуацыі беларусаў Польшчы вынікі выбараў каментуе прафесар Яўген Мірановіч.

больш дэталяў

 

2014-03-19

Алесь Краўцэвіч: прысваенне дзеяў ВКЛ цэментуе сучасную летувіскую нацыю

Сёлета адзначаецца 500-я гадавіна Аршанскай бітвы. З гэтай нагоды 23 снежня 2013 г. Сэйм Летувы абвясціў 2014-ы годам Аршанскай бітвы. Перамога ў ёй названая "гістарычнай", якая дазволіла абараніць "тэрытарыяльную цэласць Летувы". У адпаведнай пастанове падкрэсліваецца, што Аршанская бітва нясе ў сабе важную гістарычнай сувязь Летувы з Беларуссю і Ўкраінай, і гаворыцца пра шматнацыянальны склад войска ВКЛ. У сваю чаргу, у Беларусі падрыхтоўка да гэтага юбілею адбываецца толькі на ўзроўні грамадзянскай супольнасці. Наколькі важную ролю адыгрывае святкаванне такіх падзеяў на дзяржаўным узроўні і як гэта можа паўплываць на беларуска-летувіскія стасункі ў сфэры гісторыі? З такім пытаннем Belarusian Review звярнуўся да вядомага беларускага гісторыка Алеся Краўцэвіча.

больш дэталяў

 

2014-03-02

Дэвід Марплз аб сваёй новай кнізе: беларуская версія падзеяў вайны ёсць у той жа ступені міфічнай, як і колішняя савецкая

У сваёй новай кнізе “Our Glorious Past”: Lukashenka’s Belarus and the Great Patriotic War (Штутгарт: ibidem, 2014) прафесар Дэвід Марплз даследуе, як рэжым Аляксандра Лукашэнкі выкарыстоўвае тэму Вялікай Айчыннай вайны ў якасці асноўнага складніку ў стварэнні дзяржаўнай ідэалогіі ў Беларусі. Прафесар Марплз прадстаўляе сваю новую кнігу чытачам часопісу Belarusian Review.

больш дэталяў

 

2013-10-31

Дарота Міхалюк: толькі веданне беларускай навуковай літаратуры і беларускай мовы дазваляе глыбока зразумець беларускую тэматыку

Чарговы ІІІ Міжнародны Кангрэс даследчыкаў Беларусі 11-13 кастрычніка 2013 г. ў Коўне. У Кангрэсе ўзялі ўдзел навукоўцы з болей чым 20 краінаў. Сваімі ўражаннямі з Кангрэсу дзеліцца др. Дарота Міхалюк з Універсітэту Мікалая Каперніка ў Торуні, намесніца галоўнага рэдактару часопісу “Беларускі гістарычны зборнік”.

больш дэталяў

 

2013-10-31

Dorota Michaluk: tylko znajomość białoruskiej literatury naukowej i języka białoruskiego daje szansę na dogłębne zrozumienie tematów białoruskich

Kolejny III Międzynarodowy Kongres badaczy Białorusi odbył się w dniach 11 – 13 października 2013 r. w Kownie. W Kongresie wzięli udział liczni znani naukowcy z ponad 20 pa?stw. O swoich wrażeniach z Kongresu mówi dr hab. Dorota Michaluk z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, zastępca redaktora naczelnego czasopisma „Białoruskie Zeszyty Historyczne”.

больш дэталяў

 

2013-09-16

Незалежнасьць Беларусі была не выпадковасьцю, а вынікам сыстэмных палітычных намаганьняў

Дата 25 жніўня 1991 г. ёсьць вельмі важнай у гісторыі Беларусі, бо ў гэты дзень Вярхоўны Савет Беларусі надаў Дэклярацыі аб дзяржаўным сувэрэнітэце статус канстытуцыйнага закону. Сяргей Навумчык, дэпутат тагачаснага складу Вярхоўнага Савету і актыўны ўдзельнік тых падзеяў, тлумачыць, чаму насуперак даволі шырока распаўсюджанаму адваротнаму меркаваньню, незалежнасьць, здабытая Беларусьсю ў 1991 г., не была выпадковай.

больш дэталяў

 

2013-09-10

Гарадок без яўрэяў

Я бываю ў Беларусі амаль кожны год. Гэта звязана з тэмай маіх навуковых зацікаўленасцяў. Тут я нарадзіўся, вучыўся, ажаніўся, спарадзіў першага сына і пачаў навуковую кар'еру. Здаецца ўсё знаёма, але перамены відавочныя. Кожны раз знаходжу нешта новае, непаўторнае, адметнае толькі для гэтай краіны з яе парадкамі, нацыянальным характарам, гісторыяй і стаўленнем да навакольнага свету. Цяпер я хачу расказаць пра Гарадок, у якім як у кроплі вады адбіўся лёс беларускіх яўрэяў, якія складалі да пачатку вайны з нацыстамі адзін мільён чалавек або 10 % насельніцтва рэспублікі.

больш дэталяў

 

2013-09-10

Городок без евреев

Я бываю в Беларуси почти каждый год. Это связано с темой моих научных интересов. Здесь я родился, учился, женился, родил первого сына и начал научную карьеру. Кажется все знакомо, но перемены налицо. Каждый раз нахожу что-то новое, неповторимое, особенное только для этой страны с ее порядками, национальным характером, историей, и отношением к окружающему миру. Сейчас я хочу рассказать о Городке, в котором как в капле воды отразилась судьба белорусских евреев, составлявших до начала войны с нацистами один миллион человек или 10 % населения республики.

больш дэталяў

 

2013-05-14

Вячка Целеш: “Мы заўсёды былі за незалежную Латвію”

Звычайна, калі размова тычыцца беларускіх меншасцяў у суседніх з Беларуссю краінах ЕС, згадваюцца беларусы Польшчы ці Летувы. Аднак, паводле афіцыйных дадзеных найбольшая колькасць этнічных беларусаў пражывае ў Латвіі, якая з розных прычынаў застаецца менш заўважнай. Пра сітуацыю беларусаў у Латвіі распавядае Вячка Целеш, старшыня “Аб’яднання мастакоў беларусаў Балтыі “Маю гонар”.

больш дэталяў

 

2013-05-07

Гісторыя ВКЛ вачыма БелТА альбо колькі словаў пра адсутнасьць нацыянальнай самапавагі

Займаючыся падрыхтоўкай матэрыялаў дзеля часопісу “Belarusian Review” я рэгулярна праглядаю англамоўныя навіны пра Беларусь ад розных агенцыяў навінаў, у тым ліку і афіцыйнай беларускай агенцыі навінаў БелТА, якая сябе пазіцыянуе як “нацыянальную крыніцу навінаў”. У падрыхтоцы сёлетняга вясновага нумару я натрапіў на навіну пра адкрыцьцё мэмарыяльнай дошкі Янку Купалу ў Рызе, у тэксьце якой была наступная фраза “...the founder and first head of the Grand Duchy of Lithuania Mindaugas”. Такая падача інфармацыі нацыянальнай агенцыяй навінаў падштурхнула мяне да дэтальнага пошуку па сайце БелТА з тым, каб паглядзець, ці ёсць такая летувізацыя імёнаў адзінкавым выпадкам, ці звычайнай практыкай.

больш дэталяў

 

2013-04-16

Зноў пра беларускую "трасянку"

Пасля выхаду ў свет майго інтэрв'ю "Нашай Ніве", якое без майго ведама маладая журналістка назвала "Лупіце на трасянцы", вырваўшы з кантэкста інтэрв'ю некалькі маіх жартаўлівых слоў, тэма трасянкі стала вельмі папулярнай у СМІ, асабліва ў інтэрнэце.

больш дэталяў

 

2013-04-14

У Вільні адбылася V канферэнцыя Беларусаў Балтыі і замежжа

6-7 красавіка 2013 г. у Вільні праходзіла V канферэнцыя Беларусаў Балтыі і замежжа, у якой прынялі ўдзел прадстаўнікі Літвы, Латвіі, Эстоніі, Чэхіі і Беларусі. Арганізаваў і правёў канферэнцыю старшыня Таварыства беларускай культуры ў Літве Хведар Нюнька.

больш дэталяў

 

2013-04-09

Яднанне гісторыяй

Што яднае Беларусь і Ізраіль? Як прэзентаваная яўрэйская культура ў сучасных беларускіх гарадах? Што такое антысемітызм «па-беларуску»? Доктар гістарычных навук, прафесар Захар Шыбека, які  ў 2012 годзе іміграваў у Ізраіль, распавядае пра «савецкіх» рэпатрыянтаў і параўноўвае стаўленне беларусаў і яўрэяў да ўласнай гісторыі.

больш дэталяў

 

2013-03-20

Станкевічаў ген

Сёньня адзначае сваё 85-годзьдзе Юрка Станкевіч, нашчадак славутага беларускага роду асьветнікаў і грамадзка-культурных дзячоў. У Празе ўвечары гэтую дату разам зь імяніньнікам адзначае беларуская грамада. Зь Юркам Станкевічам пагутарыла Алена Ціхановіч.

больш дэталяў

 

2013-01-20

Беларусы ў Чэхіі: "свае стралялі ў сваіх" альбо колькі словаў наконт беларускай салідарнасці

Здавалася б шэраговая гісторыя вакол рэгістрацыі ў Празе так званага “Беларускага дому” на чале з Наталляй Маковік мела даволі шырокі розгалас дзякуючы агенцыі БелаПАН. У рэальнасці распачала дзейнасць чарговая арганізацыя, а потым пачаў працаваць ейны сайт. Здавалася б, нічога надзвычайнага ў кожнай з гэтых падзеяў няма, бо ў Празе дзейнічае шэраг беларускіх арганізацыяў, кожная з якіх займае пэўную нішу.

больш дэталяў

 

2013-01-03

Захаваем еўрапейскую цывілізацыю (адкрыты ліст)

Дадзеная петыцыя ўтрымлівае крытычны аналіз некаторых тэндэнцый у вырашэнні лёсавызначальных нацыянальных пытанняў і прадугледжвае падтрымку Еўрапейскага Саюза. Адначасова гэта і зварот да палітычнай і культурнай эліты з прапановай адкрыцця Музея гісторыі і культуры Еўропы.

больш дэталяў

 

2012-12-16

Запачаткаванне новай традыцыі беларускіх даследаванняў

Напрыканцы верасня 2012 году я браў удзел у Другім міжнародным кангрэсе даследчыкаў Беларусі. Гэта быў ужо мой другі ўдзел у гэтым мерапрыемстве. Таму зараз я маю магчымасць, каб параўнаць першы і другі Кангрэсы і падкрэсліць той факт, што зараджаецца новая традыцыя ў выглядзе мерапрыемства, што задзіночвае вядомых і перспектыўных вучоных і экспертаў з усяго свету з мэтай абмеркавання розных тэмаў, прысвечаных Беларусі.

больш дэталяў

 

2012-12-15

Міраслаў Янковяк: галоўнай вартасцю Кангрэсу з’яўляецца магчымасць навуковага развіцця

Другі Міжнародны Кангрэс даследчыкаў Беларусі ў Коўне ў верасні 2012 году сабраў шмат вядомых навукоўцаў, сярод іх – д-р Міраслаў Янковяк з Інстытуту Славістыкі Польскай Акадэміі навук, аўтар кнігі пра сучасныя дыялекты беларускай мовы ў Латгаліі.

больш дэталяў

 

2012-12-09

Mirosław Jankowiak: największą wartością Kongresu jest możliwość naukowego rozwijania się

II. Międzynarodowy Kongres badaczy Białorusi w Kownie we wrześniu 2012 roku zebrał wielu znanych naukowców, wśród nich – dr. Mirosław Jankowiak z Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, autor książki o współczesnych gwarach języka białoruskiego w Łatgalii.

больш дэталяў

 

2012-12-07

Валер Булгакаў: ARCHE – гэта пляцоўка для самарэалізацыі і самавыяўленьня

Часопіс ARCHE ёсьць адметнай зьявай у беларускай інтэлектуальнай прасторы. Сэрыя падзеяў вакол часопісу і ягонага рэдактара Валера Булгакава, што пачаліся у Гродне 14 верасня падчас прэзентацыі кнігі гісторыка Яна Шумскага “Саветызацыя Заходняй Беларусі”, выклікалі значны розгалас у грамадзтве. На пытаньні Belarusian Review наконт ролі ARCHE ў беларускай інтэлектуальнай прасторы, а таксама сучаснай сытуацыі і будучыні часопісу мы папрасілі адказаць самога Валера Булгакава.

больш дэталяў

 

2012-11-28

Другі міжнародны кангрэс даследчыкаў Беларусі

28-30 верасня 2012 году ў літоўскім Коўне адбыўся Другі міжнародны кангрэс даследчыкаў Беларусі. Галоўнымі арганізатарамі гэтай навуковай і грамадскай падзеі былі Інстытут палітычных даследванняў «Палітычная сфера» і Універсітэт Вітаўта Вялікага ў Коўне, а таксама шэраг іншых навуковых і грамадскіх аб'яднанняў і нефармальных навуковых супольнасцяў.

больш дэталяў

 

2012-11-26

Алесь Смалянчук: Поспех “Гродназнаўства” падкрэсліў убоства афіцыйных адміністратыўных і акадэмічных структураў у асэнсаванні ўласнай гісторыі

Нядаўнія падзеі вакол падручніка “Гродназнаўства” і часопіса “ARCHE” ўскалыхнулі беларускую інтэлектуальную супольнасць. У бліц-інтэрв’ю для The_Point Journal/Belarusian Review сваімі думкамі наконт гэтых падзеяў, а таксама ідэалагічных установак цяперашніх беларускіх уладаў  дзеліцца вядомы гродзенскі гісторык др. Алесь Смалянчук.

больш дэталяў

 

2012-11-02

Рэцэнзія на кнігу: Смиловицкий, Леонид Л. Евреи в Турове: История местечка Мозырского Полесья. Иерусалим, 2008. 846 c.

Леанід Смілавіцкі, вядомы ў міжнародным маштабе гісторык беларускіх яўрэяў, – аўтар выдатнай манаграфіі па гісторыі яўрэйскай грамады беларускага горад Турава. Мэтай Смілавіцкага было напісанне комплекснага даследавання як для навуковых колаў, так і для ўсіх, хто цікавіцца гісторыяй рускага і еўрапейскага яўрэйства, і ён выканаў свой ??намер вельмі якасна.

больш дэталяў

 

2012-10-11

Рэцэнзія на кнігу: Savchenko, Andrew. Belarus – a Perpetual Borderland. Brill Academic Publishers, 2009. 239 p.

Дысцыплінарную прыналежнасць сваёй кнігі аўтар апісвае як даволі эклектычную храналагічна структураваную працу на памежжы сацыялогіі і паліталогіі з некаторымі элементамі эканамічнага аналізу, раскіданымі па ўсім тэксце. Выкарыстоўваючы адпаведныя тэорыі і канцэптуальныя рамкі, у якасці мэты кнігі аўтар называе даследаванне схільнасці Беларусі да захавання савецкіх сацыяльных структур і інстытуцый і тлумачэнне цяперашніх асаблівасцяў сацыяльнага і палітычнага ландшафту Беларусі праз даследаванне доўгай гісторыі краіны як памежжа Расіі і Еўропы.

больш дэталяў

 

2012-09-28

Дарус Сталюнас: яўрэі цяпер уключаныя ў агульныя працы па гісторыі Літвы

Дарус Сталюнас з'яўляецца адным з найвядомейшых сучасных гісторыкаў Літвы, ён – аўтар кнігі “Making Russians. Meaning and Practice of Russification in Lithuania and Belarus after 1863.” Amsterdam/New York, NY: Rodopi, 2007. Да ягоных навуковыя інтарэсы належаць пытанні нацыянальнай палітыкі Расійскай Імперыі ў Паўночна-Заходнім Краі. У сваім інтэрв'ю для The_Point Journal / Belarusian Review  др. Сталюнас разважае пра цяперашні стан даследаванняў у сферы юдаікі ў Беларусі і Літве. У гэтым інтэрв'ю таксама каротка агучаныя некаторыя высновы др. Сталюнаса датычна параўнання антыяўрэйскіх выступаў у Літве і Беларусі падчас царскага перыяду, што маюць быць прадстаўленыя напрацягу другога Міжнароднага кангрэсу беларускіх даследаванняў у Коўні.

больш дэталяў

 

2012-09-11

Адам Мальдзіс: Беларусь была папялушкай паміж Польшчай і Расіяй

Імя прафесара Адама Мальдзіса вядома кожнаму чалавеку, які цікавіцца беларускай культурай. Прафесар Мальдзіс ласкава пагадзіўся каротка паразважаць пра эвалюцыю нацыянальнай палітыкі ў Беларусі ў ХХ стагоддзі, а таксама пра адрозненні беларусаў ад суседзяў і ўспрыняцце новапаўсталай незалежнай беларускай дзяржавы ў свеце. Як трапна адзначыў Адам Мальдзіс, грунтоўны адказ на такія пытанні зойме бадай некалькі месяцаў, таму The_Point Journal / Belarusian Review прадстаўляе інтэрв'ю з прафесарам Мальдзісам у бліц-фармаце.

больш дэталяў

 

2012-06-22

а.Аляксандар Надсан: у беларусаў заўсёды была палітычная пасыўнасьць і дзякуючы гэтаму мы цяпер маем такую сытуацыю ў краіне

а.Аляксандар Надсан, Вялікдзень 2012, © Андрэй АляксандраўАйцец Аляксандар Надсан ёсьць легендарнай фігурай беларускай дыяспары. У 1944 годзе ён апынуўся на чужыне і з 1946 году жыве ў Вялікай Брытаніі. а. Аляксандар рэдагаваў шэраг пэрыядычных выданьняў беларускай дыяспары і ёсьць аўтарам некалькіх кнігаў па гісторыі Беларусі. У 1971 годзе а.Аляксандар заснаваў і ўзначаліў Беларускую бібліятэку і музэй у Лёндане. Гэтая бібліятэка ёсьць найбуйнейшай беларускай бібліятэкай замяжою. Ад 1981 году а.Аляксандар стаўся кіраўніком беларускай каталіцкай місіі ў Вялікай Брытаніі, а з 1986 году – апостальскім візытатарам для беларусаў-каталікоў у замежжы.У сваім інтэрвію для часопісу Belarusian Review а.Аляксандар Надсан выказвае свой погляд на пытаньні нацыянальнай ідэнтычнасьці, рэлігіі, мовы ў сучасным беларускім грамадзтве. Таксама ён дае ацэнку стасункаў паміж беларускай дыяспарай і беларускай дзяржавай на прыкладзе беларускай грамады ў Вялікай Брытаніі.

больш дэталяў

 

2012-05-29

Ці стане “аптымізацыя” беларускай гісторыі залогам сумленнасці і патрыятызму ў выхаванні новых пакаленняў?

Цяперашняя  ідэалагізацыя гістарычнай навукі ў значнай ступені адлюстроўвае асноўныя тэндэнцыі дзяржаўнай палітыкі, скіраванай на адмысловае вылучэнне ў афіцыйнай гісторыі толькі пэўных персанажаў і сюжэтаў за кошт усебаковасці і канцэптуальнасці гістарычнай навукі. У гэтым кантэксце планаванае скарачэнне гадзінаў на выкладанне сацыяльна-гуманітарных дысцыплінаў мае асаблівае значэнне, бо наўпрост ставіць пытанне аб узроўні як сістэмы адукацыі ў цэлым, так і кадраў, якіх яна рыхтуе, у прыватнасці. Па ацэнку сітуацыі, што склалася цяпер у беларускай гістарычнай навуцы, The_Point Journal/Belarusian Review звярнуўся да чатырох аўтарытэтных беларускіх гісторыкаў – Сяргея Новікава, Генадзя Сагановіча, Алеся Смалянчука і Захара Шыбекі, якія прадстаўляюць розныя сферы беларускай гістарычнай навукі.

больш дэталяў

 

2012-04-13

Мінулага не вярнуць, але цаніць неабходна - Рэцэнзія на кнігу А.Разенберга "Очерки по еврейской истории городов и местечек Беларуси"

Напрыканцы мінулага году ў Мінску пабачыла свет кніга Аляксандра Разенберга "Очерки по еврейской истории городов и местечек Беларуси". Ва ўмовах, калі ў незалежнай Беларусі дагэтуль юдаіка адсутнічае як самастойны напрамак гістарычнай навукі, кніга Разенберга стала сваеасаблівым “народным адказам” на гэтую абуральную несправядлівасць.

больш дэталяў

 

2012-04-04

Я не ведаю, колькі беларусаў у Польшчы

На пачатку сакавіка Галоўнае статыстычнае ўпраўленне Польшчы аб’явіла неафіцыйныя вынікі перапісу насельніцтва краіны, што ладзіўся ў 2011 г. Усё паказвае, што ў параўнанні з перапісам 2002 г. фактычна нічога не змянілася. Сярод тых, што назвалі сябе беларусамі амаль кожны трэці адчуваў сябе таксама палякам. Няма дакладных дадзеных пра геаграфію размяшчэння беларусаў у Польшчы, што не дазваляе высоўваць ніякіх тэзісаў наконт фактараў, якія прывялі да такога выніку. Не цалкам такама вядома адкуль узяўся і сам цяперашні вынік.

больш дэталяў

 

2012-03-21

Рэцэнзія на кнігу: Struggle over Identity: The Official and the Alternative "Belarusianness". Central European University Press, 2010. 306 p.

Кніга Нэлі Бекус “Struggle over Identity: the Official and the Alternative “Belarusianness” – адметная праца, якая закранае маладаследаванае пытанне беларускай нацыянальнай ідэнтычнасці. Праз 20 гадоў пасля атрымання незалежнасці Беларусь застаецца своеасаблівым выпадкам сярод еўрапейскіх краін, у значнай ступені прыцягваючы міжнародную ўвагу наяўнасцю адзінага на кантыненце недэмакратычнага рэжыму. Цягам больш чым сямнаццацігадовага кіравання Лукашэнкі Захад так і не здолеў знайсці спосабы, каб заахвоціць афіцыйны Мінск да шчыльнейшага супрацоўніцтва, хоць Беларусь як наўпроставая суседка ЕС мае з шэрагам ягоных краін-удзельніц агульныя культурныя і гістарычныя традыцыі.

больш дэталяў

 

2012-02-21

Леанід Смілавіцкі: цэнзура дзейнічае не вострым нажом розуму, але тупымі нажніцамі самавольства

Цэнзура ў Беларусі / Цензура в Беларуси / Censorship in BelarusПытанні суадносінаў цэнзуры і свабоды слова, а таксама іх уплыву на грамадска-палітычнае жыццё, доўгі час былі і дагэтуль ёсць актуальнымі, пэўна, для кожнай дзяржавы. Беларусь не ёсць тут выняткам. Знаходзячыся ў складзе СССР ад самага пачатку яго існавання (хоць і ў розных адміністрацыйных межах), Беларусь і яе насельніцтва спазналі на сабе ўсю эвалюцыю савецкай сістэмы, калі дзяржава змагла усталяваць усеабсяжны кантроль над жыццём і свядомасцю сваіх грамадзянаў. Наяўнасць цэнзуры была адным з такіх сродкаў уплыву дзяржавы на грамадства. У якіх формах і якімі метадамі гэты ўплыў ажыццяўляўсся і на колькі цэнзура ўплывала на розныя сферы жыцця пасляваеннай Беларускай ССР? Гэтыя пытанні даследуе прафесар др. Леанід Смілавіцкі ў сваёй новай кнізе “Цензура в БССР: послевоенные годы, 1944 – 1956 гг.” (Іерусалім, 2012), падрыхтаванай да друку ў рамках даследаванняў Цэнтру дыяспары пры Тэль-Авіўскім універсітэце. Гэтае эксклюзіўнае інтэрв’ю з аўтарам ёсць прэзентацыяй галоўных высноваў яго новай кнігі чытачам “Belarusian Review”.

больш дэталяў

 

2012-02-21

Леонид Смиловицкий: цензура действует не острым ножом разума, а тупыми ножницами произвола.

Вопросы соотношЦэнзура ў Беларусі / Цензура в Беларуси / Censorship in Belarusения цензуры и свободы слова, а также их влияние на общественно-политическую жизнь, долгое время были и по сей день являются актуальными, наверное, для каждого государства. Беларусь не является здесь исключением. Находясь в составе СССР с самого начала его существования (хоть и в разных административных границах), Беларусь и ее население почувствовали на себе всю эволюцию советской системы, когда государство смогло установить всеобъемлющий контроль над жизнью и сознанием своих граждан. Наличие цензуры было одним из таких средств воздействия государства на общество. В каких формах и какими методами осуществлялось это воздействие и насколько цензура влияла на разные сферы жизни послевоенной Белорусской ССР? Эти вопросы исследует профессор др. Леонид Смиловицкий в своей новой книге “Цензура в БССР: послевоенные годы, 1944 – 1956 гг.” (Иерусалим, 2012), подготовленной к печати в рамках исследований Центра диаспоры при Тель-Авивском университете. Это эксклюзивное интервью с автором является презентацией основных выводов его новой книги читателям “Belarusian Review”.

больш дэталяў

 

2012-01-07

Рэцэнзія на кнігу: Andrew Wilson. Belarus: the Last European Dictatorship. Yale University Press, 2011. 256 p.

Зацікаўленасць Эндру Уілсана Беларуссю прасочваецца з другой паловы 1990-х, калі ён надрукаваў раздзел “Myths of national history in Belarus and Ukraine” (“Міфы нацыянальнай гісторыі ў Беларусі і Украіне”) у кнізе G. Hosking and G. Schöpflin (eds.) “Myths and nationhood” (Hurst & Co., 1997). Больш за дзесяць гадоў спатрэбілася, каб Эндру Уілсан вярнуўся да беларускай тэматыкі, напісаўшы гэтым разам манаграфію, якая прысвечаная выключна Беларусі.

больш дэталяў

 

2011-08-20

“Дырэктыўная гістарыяграфія” пасля Якава Трашчанка

14 жніўня пайшоў з жыцця Якаў Іванавіч Трашчанок, чалавек з імем якога звязана значная змена сітуцыі ў галіне гістарычнай адукацыі ў Беларусі, якая ўяўляе сабой своеасаблівую эвалюцыю “дырэктыўнай гістарыяграфіі” ў кантэксце існай дзяржаўнай ідэалогіі. Што азначае гэтая страта для афіцыйнай беларускай гістарычнай навукі і ці варта чакаць пасля гэтага нейкіх істотных зменаў кірунку яе развіцця?

больш дэталяў

 

2011-08-06

Яшчэ пра “геапалітыку па-чэску”

Чэская абыякавасьць да ўсходнеславянскіх, нерасейскіх  народаў  мае  свае  гістарычныя карані. Яшчэ ў  19-тым стагодзьдзі, калі адбываўся працэс чэскага нацыянальнага адраджэньня, чэхі, зусім слушна, уважалі немцаў і нямецкую культуру  сваімі найбольшымі ворагамі — хаця, будучы фармальна  часткай шмат-этнічнае, і параўнальна лібэральнае Аўстра-вугорскае імпэрыі, чэхі адчулі нацыянальны прыгнёт у куды меншай меры, чымся беларусы ў царскай Расеі.

больш дэталяў

 

2011-07-21

Пра геапалітыку па-чэску альбо “как узбеков, латышей сплотила Русь...”

Чэхію вельмі шмат аб’ядноўвае з краінамі цэнтральнай і ўсходняй Эўропы. Найперш гэта гістарычныя повязі, улучна з агульным досьведам камуністычнага мінулага. Акрамя таго, гэта падабенства культураў, якое ў выпадку славянскіх народаў яшчэ гіпатэтычна азначае і падабенства моваў. Пры гэтым, у пэўным сэнсе Чэхія пазыцыянуе сябе як краіна з ці ня самай пасьпяховай дэмакратыяй у рэгіёне цэнтральнай і ўсходняй Эўропы, карані якой традыцыямі сягаюць яшчэ ў міжваенны час.

больш дэталяў

 

2011-07-16

Рэцэнзія на кнігу: Gilligan, Emma. Terror in Chechnya: Russia and the Tragedy of Civilians in War

Гэтая кніга ёсьць цяжкім чытвом. Гэтаксама цяжка было аўтару апісваць праблематыку чачэнскага канфлікту 1999-2005 гадоў. Эма Гіліган зрабіла такую спробу, што ўжо варта асобнай згадкі. Незважаючы на ідэалягічныя акцэнты, зробленыя аўтарам такога кшталту кнігі, яна выкліча шырокую дыскусію ўжо толькі фактам свайго зьяўленьня.

больш дэталяў

 

2011-05-23

Заходнія зубы й беларускі арэх

Эдвард  Лукас, міжнародны рэдактар уплывовага брытанскага тыднёвіка Economist, зрабіў добрую паслугу беларускай нацыянальнай справе, апублікаваўшы на сайце “Center for European Policy Analysis”свае разважаньні на тэму “У чым Захад памыляецца наконт Беларусі”. Бурная рэакцыя чытачоў сайту Радыё "Свабода" на Лукасаў артыкул і верагодная маўклівасьць замежнае чытацкае публікі паказваюць, што пытаньне памылак “наконт Беларусі” актуальнае ня гэтулькі для Захаду, колькі для самых беларусаў

больш дэталяў

 

2011-05-13

Falsa demonstratio nocet альбо як пазбавіцца ад гістарызму

Чытаючы тэксты зь гісторыі дзяржавы і права часам задаеш сабе пытаньне, а ці дастаткова прафэсіяналізму маюць тыя ці іншыя дасьледчыкі, каб рабіць свае высновы.

больш дэталяў

 

2010-05-20

Рэцэнзія на кнігу: Gallina, Nicole. Political Elites in East Central Europe. Paving the way for "negative Europeanisation"?

2009 год быў адзначаны сьвяткаваньнямі дваццацігодзьдзя падзеньня камуністычных рэжымаў у Цэнтральнай і Ўсходняй Эўропе. Пачаткам гэтага працэсу можна лічыць агульнанацыянальны страйк 1988 году ў Польшчы з пазьнейшымі свабоднымі выбарамі ў Сойм і легалізацыяй “Салідарнасьці.” Працягам была мірная лібэралізацыя палітычнага рэжыму ў Вугоршчыне і адкрыцьцё аўстра-вугорскай мяжы, што дазволіла вялікай колькасьці ўсходніх немцаў праз Вугоршчыну зьбегчы ў Аўстрыю (травень 1989). Далей надыйшла чарга Нямецкай Дэмакратычнай Рэспублікі – 9 лістапада 1989 быў разбураны Бэрлінскі мур. А празь некалькі дзён пасьля гэтага – 17 лістапада – “Аксамітная рэвалюцыя” стала канцом камуністычнага рэжыму ў на той час яшчэ адзінай Чэхаславаччыне. Мінула дваццаць гадоў і краіны ЦУЭ (Вугоршчына, Польшча, Славаччына і Чэхія) далучыліся як Атлянтычнай палітычна-абарончай супольнасьці – вынікам чаго стала іх сяброўства ў НАТО –, так і да Эўрапейскага Зьвязу, выбраўшы шлях дэмакратызацыі і эўрапеізацыі. Аднак, ці можна лічыць пасьпяховымі тыя працэсы, ажыцьцяўленьне якіх распачалося ў краінах “Вышэградзкай групы” каля дваццаці гадоў таму?

больш дэталяў

 

2010-01-04

Гісторыя – ня проста складаная, але міждысцыплінарная навука

Гэты тэкст ёсьць адказам на артыкул Андрэя Катлярчука "Гісторыя - вельмі складаная навука", зьмешчаным ў часопісе ARCHE

больш дэталяў

 

2009-12-11

Спадчына ВКЛ вачыма беларускіх і летувіскіх гісторыкаў: поле для роўных магчымасьцяў?

Гэты тэкст ёсьць водгукам на прадмову гісторыка Андрэя Катлярчука да "літоўскага" нумару часопіса ARCHE. Чытаньне тэксту прадмовы ня толькі выклікае расчараваньне спосабам падаваньня інфармацыі і інтэрпрэтацыяй паасобных фактаў, але і адбівае жаданьне знаёміцца з гэтым беларуска-летувіскім супольным праектам.

больш дэталяў

 

бібліятэка: новае

 

2017-02-15 23:57:45

Belarusian Review, Special Jewish Issue, 2016

фармат: .pdf

2015-01-20 18:10:50

Крывія, №34-35, сьнежань 2014

фармат: .pdf

 

навіны

 

2016-09-18 | Выпушчаны на волю голас франтавіка і важака камсамольцаў Беларусі

2016-05-08 | Стаўленне да Халакосту ў Савецкім Саюзе і сучаснай Беларусі

2016-03-02 | Отношение к Холокосту в Советском Союзе и современной Беларуси

2015-11-19 | Роберт Міцкевіч: польска-літоўская спрэчка карысная Расіі

падзеі

 

2016-01-03 | Вайна і Халакост: дарослы свет вачыма дзяцей

2016-01-03 | Война и Холокост: взрослый мир глазами детей

2015-05-15 | Цэнзура ў як прадмет даследавання і інструмент пазнання пасляваеннай савецкай Беларусі

2015-02-02 | Алесь Краўцэвіч: з Расеяй трэба сябраваць з-за пагранічнай агароджы

права

 

2015-03-02 | Аляксандр Осіпаў: Беларусь, Малдова і Украіна дагэтуль выкарыстоўваюць перавагі савецкай сістэмы кіравання разнастайнасцю

2013-11-19 | Закон “Аб беларусах замежжа”: адзін крок да прыняцця

2013-06-11 | Алена Макоўская: беларусы замежжа – самы моцны прыхільнік Беларусі і яе культуры

2013-06-04 | Беларусь і Летува: ў пошуках гістарычнага кампрамісу ў спадчыне ВКЛ

эканоміка

 

2013-06-14 | Дэвід Марплз: Расія не пагражае незалежнасці Беларусі, а абмяжоўвае яе выбар

2011-05-26 | Ці патрэбная Беларуская АЭС? - інтэрвію з Аляксандрам Мілінкевічам

2008-08-04 | Рэгіянальная адчувальнасьць ў Эўрапейскім Валютным Зьвязе

2007-05-27 | Эканоміка Кыргызстану праз год пасьля “рэвалюцыі туліпанаў”

паліталёгія

 

2015-03-19 | Сяргей Далгаполаў: Збліжэнне Беларусі і ЕС ужо ажыццяўляецца ў эканамічнай сферы

2014-08-12 | Леанід Лыч: без сваёй мовы народ не стварае нічога арыгінальнага

2014-07-06 | а. Аляксандар Надсан: Беларусы павінны ісьці да Бога сваёй дарогай і на сваёй роднай мове

2013-12-26 | Беларусь і візавая лібэралізацыя

іншыя навукі

 

2015-11-23 | У пошуках беларускасці на паўднёвай Пскоўшчыне

2015-11-12 | Прастора: паміж Падляшшам і Сілезіяй

2015-06-06 | Ізноў пра Скарыну ў Падуі: прысутныя (ч.2)

2015-06-06 | Ізноў пра Скарыну ў Падуі: прысутныя

 
   The_Point © 2007-2017. Усе правы абароненыя   

 

 

 

створаны Webrycy studio