пра нас | кантакты | для аўтараў | навіны | падзеі | права | эканоміка | паліталёгія | іншыя навукі | бібліятэка | рассылка

Люты 26, 2017             галоўная старонка

EnglishBelorussian

пошук

 навіны

2016-05-08

друкаваць

Стаўленне да Халакосту ў Савецкім Саюзе і сучаснай Беларусі

Леанід Смілавіцкі

На працягу ўсяго пасляваеннага перыяду аж да пачатку гарбачоўскай перабудовы тэма Катастрофы яўрэяў на тэрыторыі СССР не гучала. Пра трагедыю яўрэяў, што пацярпелі ад рук нацыстаў у гады Другой сусветнай вайны, нельга было знайсці ў савецкай даведачнай літаратуры, энцыклапедыях, падручніках, навуковых выданнях. Маштабы трагедыі Халакосту, прыклады жорсткасці і садызму і ў той жа час гераізм адзіночак, якія насуперак усялякай логіцы, грэбуючы смяротным рызыкай, якой яны падвяргалі сябе і свае сем'і, ратавалі яўрэяў, замоўчваліся. Пра генацыд яўрэяў не прынята было казаць услых. Пра гэта не ведалі настаўніка гісторыі і іх вучні, студэнты гістарычнага факультэту і іх выкладчыкі, і просты чалавек з вуліцы.

Ахвяры Халакосту ў Беларусі / Жертвы Холокоста в Беларуси / Ofiary Holocaustu na Białorusi / Holocaust victims in Belarus

Па-за межамі Савецкага Саюза, дзе крыніцы інфармацыі былі агульнадаступныя, пытанне наконт прыроды Халакосту здаецца наіўным. Аднак і сёння на Захадзе многія не разумеюць, чаму савецкая дзяржава не было зацікаўленая ў распаўсюдзе праўды пра Халакост, калі яўрэяў забівалі нацысты, а Чырвоная армія іх абараняла? Чаму трэба было замоўчваць гераізм савецкіх яўрэяў у тыле і на фронце, не прыгадваць з афіцыйных трыбунаў, у публіцыстыцы або ў гістарычных даследаваннях? Ці варта пасля гэтага здзіўляцца, што на ўзроўні савецкай штодзённай свядомасці надоўга замацаваўся міф пра тое, што яўрэі ваявалі ў Ташкенце?

Адказ на гэтыя пытанні я знайшоў, калі пачаў сваё ўваходжанне ў ізраільскую навуку ў пачатку 1990-х гадоў. Для гэтага мне спатрэбілася неабходная сума ведаў і знаёмства з рознымі падыходамі ў асвятленні гісторыі Другой сусветнай вайны. Але самым галоўным аказалася тое, што я прыйшоў да разумення гэтай праблемы праз досвед ўласных даследаванняў. Такім чынам, у чым жа была справа?

Праўда пра Халакост кідала цень на ўвесь савецкі рэжым. Негатовасць краіны да вайны з Германіяй, няўдалы пачатак баявых дзеянняў, прайграныя бітвы і адступленне, сотні тысяч палонных, грэблівае стаўленне да цывільнага насельніцтва (вываз у першую матэрыяльных каштоўнасцяў, абсталявання і сыравіны, а ўжо потым людзей) некампетэнтнасць прыняцця рашэнняў і г.д.

Услед ўзнікалі дадатковыя пытанні. Што ўяўляла сабой нацыянальная палітыка савецкай дзяржавы? Чаму быў узяты курс на русіфікацыю, падаўленне нацыянальнай культуры, традыцыі, пераслед рэлігіі, забарона іўрыту і адмова ад мовы ідыш. Наколькі выпрабаванне вайной вытрымала “сталінская дружба народаў”? Ці трэба было патлумачыць, чаму нацысты абралі менавіта яўрэяў сваёй галоўнай мішэнню? Чаму кіраўнікі Рэйху сцвярджалі, што яны вядуць вайну не супраць Расіі і рускага народу, а супраць яе кіраўнікоў, якія трапілі ў падпарадкаванне да яўрэяў. Таму, маўляў, у інтарэсах рускага народу было скінуць ярмо жыда-бальшавікоў, г.зн. камуністаў, і добраахвотна далучыцца да “вызваленчага” руху Гітлера.

Савецкая прапаганда адрэагавала на гэтую тэзу Гебельса зусім інакш, чым гэта можна было чакаць. Яўрэяў ніхто не збіраўся ратаваць. Яны як народ былі асуджаныя на пагалоўнае знішчэнне паводле нацыянальнай прыкметы. Аднак, нягледзячы на ​​гэта, з боку савецкай дзяржавы нічога зроблена не было, паколькі тады ўскосна пацвярджалася б тэза нацыстаў пра тое, што Германія ваюе з яўрэямі, а не супраць рускага народа. Сталін трапіў ва ўмела расстаўленую пастку. Вылучыць яўрэяў як групу рызыкі азначала паставіць пад сумнеў прынцып інтэрнацыяналізму, пакладзены ў аснову савецкай ідэалогіі.

Савецкае кіраўніцтва баялася, што з вылучэннем яўрэяў сярод усіх савецкіх народаў за выняткам цыганаў, якіх нацысты знішчалі разам з яўрэямі, хіснецца маятнік нацыяналізму ўнутры краіны, што б мела вельмі вялікія наступствы. Нагадаем, што ў пачатку верасня 1941 г. уся тэрыторыя Беларусі была захоплена немцамі, а планы па эвакуацыі мірнага насельніцтва і матэрыяльных каштоўнасцяў не былі выкананыя. Мільёны людзей апынуліся на акупаванай ворагам тэрыторыі, зусім не ўяўляючы сваю будучыню. Замест гэтага савецкая прапаганда заклікала пры адыходзе спальваць і разбураць за сабой усё, што можна, каб анічога не пакідаць ворагу. Пры гэтым, цалкам не прымалася пад увагу, што тым самым людзей асуджалі на галодную смерць.

Што азначала для савецкай дзяржавы прызнанне праўды пра Халакост?

Апрылюдніць сапраўдную цану перамогі і растлумачыць, чаму яна так вялікая. Прызнаць памылкі ва ўнутранай і знешняй палітыцы, масавыя рэпрэсіі і негатовасць да вайны, няслушнасць нацыянальнай палітыкі. Усё гэта непазбежна падымала пытанне пра законнасць савецкай улады, што было мінай запаволенага дзеяння.

Праўда пра Халакост агаляла шырокія маштабы калабарацыі. Як магло здарыцца, што дзясяткі тысячаў савецкіх людзей, у тым ліку камуністаў і камсамольцаў, былых партыйных работнікаў, салдатаў і афіцэраў Чырвонай арміі, перайшлі на бок ворага, выдавалі і забівалі яўрэяў, захоплівалі іх маёмасць і дамы.

Што выйгравала савецкая дзяржава, хаваючы праўду пра Халакост?

Захаванне таталітарнага ладу, бачнасці інтэрнацыяналізму, уяўнай дэмакратыі, свабоды асобы, правоў чалавека, фармальнай роўнасці перад законам. Утойванне цаны (мільёны страчаных жыццяў і вынікаў стваральнай працы на працягу дзесяцігоддзяў) барацьба з іншадумствам, забеспячэнне закрытасці савецкага грамадства і поўнага кантролю над свядомасцю і паводзінамі сваіх грамадзянаў. Зразумела, што ў такіх абставінах праўда пра Халакост станавілася непажаданай.

Савецкая ўлада ставілася да яўрэяў, як да надзейных выканаўцаў. Яўрэйская моладзь выхоўвалася ў духу інтэрнацыяналізму, у адрыве ад нацыянальнай традыцыі, культуры, рэлігіі і мовы. За паслухмянасць належылі матэрыяльныя даброты і пасады, але толькі на пачатковым і сярэднім узроўні. Як толькі кадры з тытульных нацыяў падрасталі, яўрэяў адсоўвалі на задні план з надуманых прычынаў. У той жа час фармальна на іх правы ніхто не замахваўся. Яўрэі вымушаныя былі жыць падвойным жыццём (на працы і дома). У 1970-я гады, калі пачалася хваля эміграцыі з Савецкага Саюза на падставе ўз'яднання сем'яў, нарадзіўся жарт: да двух яўрэяў падыходзіць трэці і кажа – я не ведаю, пра што вы размаўляеце, але ехаць трэба (мелася на ўвазе ў Ізраіль).

Мы ўсё яшчэ не ведаем праўду пра Халакост. Трагедыя занадта вялікая, гэткая прорва без дна. У сваю чаргу можна беспамылкова вызначыць прычыны, на падставе якіх гэтая праўда доўгія гады замоўчвалася.

Стаўленне да праблемы Халакосту ў гады Другой сусветнай вайны – гэта камертон, які дапамагае вызначыць, наколькі навука незалежная ад палітыкі. Наколькі яна здольная фармуляваць высновы, якія не абавязкова адказваюць устоянымі канонамі, аказвае ўплыў на грамадскую думку і прымушвае прыслухоўвацца палітыкаў.

У нашы дні на постсавецкай прасторы праўду пра Халакост не хаваюць. Яна даступная ўсім, хто хоча зразумець прыроду гэтай страшэннай з'явы, знайсці адказы на хвалюючыя пытанні. Важнасць гэтай падзеі ёсць агульна прызнаная. Не выпадкова ААН з 2005 г. адзначае Міжнародны дзень памяці ахвяраў Халакосту, прымеркаваны да вызвалення савецкімі войскамі канцлагеру ў Асвенціме ў студзені 1945 г. Ініцыятарамі прыняцця гэтага важнага рашэння выступілі Ізраіль, ЗША, Канада, Аўстралія, Расія, Украіна, а іх суаўтарамі – больш за 90 дзяржаваў.

Аднак, калі казаць пра Беларусь, то ў краіне, што належыць да найбольш пацярпелых падчас Другой сусветнай вайны, дагэтуль адсутнічае дзяржаўная канцэпцыя стаўлення да Халакосту.

Яўрэйскае насельніцтва Беларусі ўлетку 1941 г., разам з уцекачамі з Польшчы (пасля 1 верасня 1939 г.) складала 1 млн. чал., або 10% насельніцтва рэспублікі. Пасля акупацыі Беларусі нацысты стварылі на яе тэрыторыі каля 300 гета (адкрытага і закрытага тыпу). У выніку Беларусь страціла 800 тыс. яўрэяў, якіх закатавалі, расстралялі ці спалілі да 1944 г.

Але сухая статыстыка не ў стане сказаць пра ўсё. Калі прыняць да ўвагі, што да вайны яўрэі складалі не менш за 60% гарадскога насельніцтва рэспублікі, а лекары, інжынеры, аграномы, канструктары, фінансавыя работнікі, мастакі, музыкі, пісьменнікі, партыйныя і савецкія кадры - да 80%, колькі страціла Беларусь у выніку нацысцкай палітыкі генацыду?

Афіцыйна лічыцца, што ў беларусы яўрэяў не забівалі, а ратавалі, што яўрэі былі толькі ахвярамі нацыстаў, што яўрэі і беларусы аднолькава пацярпелі ад нацызму і таму перабольшваць значэнне гісторыі Халакосту ў Беларусі недарэчна. Даводзіцца шкадаваць, што ў сучаснай Беларусі на ўзроўні гістарычнага істэблішмэнту і дзяржаўных структураў (інстытут гісторыі НАН, навуковыя даследчыя цэнтры, універсітэты, музеі, міністэрствы і ведамствы, якія маюць дачыненне да гуманітарнай сферы) дагэтуль адмаўляюцца прыняць адрозненне паміж такімі паняццямі, як тэрор і генацыд. Беларусаў ніколі не забівалі паводле нацыянальнай прыкметы (генацыд). Усе карныя аперацыі нацыстаў у рэспубліцы (тэрор) з'яўляліся акцыямі адплаты за падтрымку партызанскага руху, або былі скіраваныя на тое, каб пазбавіць партызанаў іх базы. І ў гэтым палягае прынцыповая розніца, якую, нарэшце, неабходна прызнаць.

Магчыма, таму ў краіне адсутнічаюць планавыя навуковыя тэмы ў Інстытуце гісторыі Нацыянальнай Акадэміі навук, даследчых цэнтрах і універсітэтах, не ладзяцца штогадовыя афіцыйныя дзяржаўныя цырымоніі, прымеркаваныя да дня Халакосту (на ўзроўні парламенту і ўраду). За 20 гадоў прэзідэнт А. Лукашэнка наведаў мемарыяльны комплекс "Яма", прысвечаны Мінскаму гета (100 тыс. ахвяраў) усяго тройчы (1995, 2000, 2005 гг.).

Як не дзіўна, але ў сучаснай Беларусі да гэтага часу адсутныя дзяржаўныя Яўрэйскі музей, Музей Катастрофы яўрэяў Беларусі, Музей Мінскага гета. Не выпускаецца аніводнага навуковага часопісу, прысвечанага генацыду яўрэяў Беларусі, не выдадзеныя Энцыклапедыя гісторыі Халакоста ў Беларусі, Энцыклапедыя праведнікаў свету ураджэнцаў Беларусі. Няма таксама дзяржаўнай праграмы адлюстравання тэматыкі гета ў краязнаўчых музеях краіны (слабыя спробы запоўніць гэты прабел у новым Белдзяржмузеі гісторыі Вялікай Айчыннай вайны нельга браць у разлік).

Гісторыя Халакосту не вывучаецца ў навучальным працэсе. Не даследаваныя адметныя асаблівасці трагедыі яўрэяў Беларусі. Няма адказу на пытанне, як паўплываў Халакост на дэмаграфічнае, эканамічнае, навуковае і культурнае развіццё краіны ў пасляваенны перыяд? Наколькі рэха Халакосту дагэтуль адчуваецца па тых лакунах, што не ліквідаваныя коштам людскіх рэсурсаў, інтэлектуальнага і экалагічнага патэнцыялу Беларусі? Пра ўсё гэта пара сказаць у поўны голас з афіцыйнай трыбуны, паколькі ва ўмовах сучаснай Беларусі пазіцыя дзяржавы незвычайна важная.

Таму не трэба здзіўляцца, што першыя сур'ёзныя даследаванні, прысвечаныя гісторыі Халакосту на тэрыторыі Беларусі былі зробленыя менавіта на Захадзе. Гэта зборнікі успамінаў і сведчанняў відавочцаў і ўдзельнікаў падзеяў, навуковыя артыкулы і манаграфіі (на іўрыце, ідыш, польскай, нямецкай і англійскай мовах).

Цягам апошніх 20 гадоў беларускія гісторыкі зрабілі немалы ўнёсак у вывучэнне названай праблемы. На сённяшні дзень мы маем аглядныя працы па гісторыі Халакосту ў Беларусі Эмануіла Іофе, Давіда Мельцэра, Яўгена Разенблата, Ірыны Яленскай, Генадзя Вінніцы. Важныя зборнікі дакументаў і матэрыялаў былі выдадзеныя пры ўдзеле Раісы Чарнаглазавай, Марата Бацвінніка, Вячаслава Селяменева, Іны Герасімавай і інш.

Аднак не будзем хаваць, што ўсе гэтыя працы (артыкулы, кнігі, зборнікі дакументаў і нават дысертацыі) сталі магчымым толькі дзякуючы асабістай ініцыятыве саміх даследчыкаў. Дзяржава замаўляла ім тэксты, не выдавала грантаў, не ўключала ў даследчыя праграмы, не спансаравала навуковыя конкурсы. У навучальных установах адсутнічаюць спецкурсы або спецыялізацыі Гісторыя Халакосту ў Беларусі, не ладзіцца навуковых канферэнцыяў пад эгідай дзяржаўных ведамстваў.

Усё гэта сумна у параўнанні з тым, што ўжо зрабілі суседзі Беларусі і краіны рэгіёну – Расія, Украіна, Малдова, краіны Балтыі, не кажучы ўжо пра Германію, Польшчу, Балгарыю, Румынію, Чэхію і Славакію. У гэтых краінах на даследаванні, прысвечаныя Халакосту, выдаткоўваюцца істотныя дзяржаўныя сродкі. Прычым нікога ўгаворваць не трэба – яны закладзеныя ў бюджэты. Ёсць чаго павучыцца. Пытанне, чаму ў Беларусі не вучацца? Не могуць, не хочуць ці няма жадання? Хутчэй за ўсё, таму што сучаснае беларускае кіраўніцтва не бачыць сувязі паміж трагедыяй яўрэяў Беларусі і цяперашнім станам краіны (духоўным, культурным, эканамічным). Няма разумення таго, як урокі мінулага ўплываюць на будучыню Беларусі і яе народа. Гэта варта прыняць, гэта варта прызнаць, гэта варта выправіць.

Праблематыку Халакоста ў Беларусі неабходна ўключыць у агульны комплекс вывучэння гісторыі Вялікай Айчыннай вайны. Гэтая праца павінна мець не толькі навуковы, але і адукацыйны характар, а фінансаванне абавязана ўзяць на сябе дзяржава. Прадбачу адказ – грошай няма ... Не магу пагадзіцца. Перш за ўсё, неабходная палітычная воля, а рашэнне знойдзецца. Трэба пачаць, знойдуцца і спонсары, але фундатарам важна стаўленне дзяржавы, дакладнае вызначэнне пазіцыі, прызнанне прыярытэту.

Сваім стаўленнем да гісторыі Халакосту Беларусь пацвердзіць, што краіна развіваецца ў рамках еўрапейскага мыслення. Што можа быць важней за пачуццё павагі з боку суседзяў і адчуванне сябе роўным і паўнавартасным удзельнікам сям'і еўрапейскіх народаў. Маральныя, палітычныя і эканамічныя дывідэнды, якія непазбежна рушаць услед, акупяць усе выдаткі. Змена стаўлення да гісторыі Халакосту ўнутры дзяржавы аддасьць належнае памяці 800 тыс. Беларускіх яўрэяў, якія так шмат зрабілі для краіны.

Ключавыя словы: Яма, Халакост у Беларусі, беларускія яўрэі, яўрэі ў Беларусі, палітыка памяці ў Беларусі, гісторыя яўрэяў Беларусі
 

 

 

 

 Цалкам зьмест навіны

2016-09-18

Выпушчаны на волю голас франтавіка і важака камсамольцаў Беларусі

Я не прыхільнік друкаваных мемуараў савецкіх людзей, асабліва начальнікаў. Што ні аўтар, то герой. І ўсё так нудна. Таму без асаблівага жадання ўзяўся за чытанне ўспамінаў Льва Мацвеевіча (Лейбы Мотелевіча) Смілавіцкага (1925-1997 гг.), які ваяваў, а потым займаў высокія пасады ў кіраўніцтве савецкай Беларусі. Аднак калі адкрыў кнігу, так і не змог адаравацца, пакуль не дачытаў да апошняй старонкі.

больш дэталяў

 

2016-05-08

Стаўленне да Халакосту ў Савецкім Саюзе і сучаснай Беларусі

На працягу ўсяго пасляваеннага перыяду аж да пачатку гарбачоўскай перабудовы тэма Катастрофы яўрэяў на тэрыторыі СССР не гучала. Пра трагедыю яўрэяў, што пацярпелі ад рук нацыстаў у гады Другой сусветнай вайны, нельга было знайсці ў савецкай даведачнай літаратуры, энцыклапедыях, падручніках, навуковых выданнях. Маштабы трагедыі Халакосту, прыклады жорсткасці і садызму і ў той жа час гераізм адзіночак, якія насуперак усялякай логіцы, грэбуючы смяротным рызыкай, якой яны падвяргалі сябе і свае сем'і, ратавалі яўрэяў, замоўчваліся. Пра генацыд яўрэяў не прынята было казаць услых. Пра гэта не ведалі настаўніка гісторыі і іх вучні, студэнты гістарычнага факультэту і іх выкладчыкі, і просты чалавек з вуліцы.

больш дэталяў

 

2016-03-02

Отношение к Холокосту в Советском Союзе и современной Беларуси

В течение всего послевоенного периода вплоть до начала горбачевской перестройки тема Катастрофы евреев на территории СССР не звучала. О трагедии евреев в годы второй мировой войны, пострадавших от рук нацистов, нельзя было найти в советской справочной литературе, энциклопедиях, учебниках, научных изданиях. Масштабы трагедии Холокоста, примеры жестокости и садизма и в то же время героизм одиночек, которые вопреки всякой логике, пренебрегая смертельным риском, которому подвергали себя и свои семьи, спасали евреев, замалчивались. О геноциде евреев не принято было говорить вслух. Об этом не знали учителя истории и их ученики, студенты исторического факультета и их преподаватели, и просто человек с улицы.

больш дэталяў

 

2015-11-19

Роберт Міцкевіч: польска-літоўская спрэчка карысная Расіі

Гісторыя польскай культуры на Віленшчыне налічвае шмат стагоддзяў, а цягам доўгага часу яна дамінавала на гэтых землях. У паваенным Савецкім Саюзе Віленшчына была адзіным рэгіёнам, дзе праявы польскасці мелі легальную форму. Пра палітыку СССР датычна палякаў Літвы часопіс “Belarusian Review” размаўляе з Робертам Міцкевічам, галоўным рэдактарам газеты “Kurier Wileński”.

больш дэталяў

 

2015-11-19

Robert Mickiewicz: Spór polsko-litewski jest na korzyść Rosji

Kultura polska na Wileńszczyźnie sięga wielu stuleci wstecz, a przez dłuższy czas ona nawet dominowała na tych terenach. W powojennym Związku Radzieckim ten teren został jedynym, gdzie polskość mogła być kultywowana legalnie. O polityce ZSRR wobec ludności polskiej na Litwie czasopismo „Belarusian Review” rozmawia z redaktorem naczelnym gazety „Kurier Wileński” Robertem Mickiewiczem.

больш дэталяў

 

2015-10-16

1939: новыя савецкія “паны” пачалі засваенне чарговай унутранай калоніі

Праект “Беларускі архіў вуснай гісторыі” накіраваны на збор і захаванне вусных ўспамінаў сведкаў гісторыі, а таксама на спрыянне даследаванню і пераасэнсаванню савецкага перыяду гісторыі Беларусі. Часопіс Belarusian Review звярнуўся да навуковага куратара праекту прафесара др. Алеся Смалянчука з просьбай распавесці пра праект і ягоную асноўную тэматыку даследаванняў.

больш дэталяў

 

2015-10-06

Алесь Краўцэвіч: свята горада ўмацоўвае традыцыю дэмакратыі

Ці ня кожны беларускі горад мае сваё свята, святкаванне якога прымеркаванае да пэўнай даты з гісторыі. Выбар на карысць той ці іншай даты для гарадскога свята зазвычай залежыць не толькі ад гісторыі горада, але і ад мясцовых уладаў. Часопіс Belarusian Review звярнуўся да вядомага гісторыка др Алеся Краўцэвіча з просьбай пракаментаваць логіку выбару гарадскіх святаў у сённяшняй Беларусі.

больш дэталяў

 

2015-05-22

Віктар Шадурскі: ключы да падвышэння якасці вышэйшай адукацыі знаходзяцца ў самой Беларусі

14 траўня было абвешчана аб ўступленні Беларусі ў Еўрапейскую прастору вышэйшай адукацыі. Пра магчымасці, якія адкрывае перад беларускімі вышэйшымі навучальнымі ўстановамі ўдзел у Балонскім працэсе, часопісу Belarusian Review распавядае прафесар Віктар Шадурскі, дэкан факультэту міжнародных адносін Беларускага дзяржаўнага універсітэта

больш дэталяў

 

2014-10-27

Яўген Мірановіч: ніхто не мог перашкодзіць Сталіну вырашаць тэрытарыяльныя праблемы ў нашай частцы Еўропы

У 2015 споўніцца 70 гадоў з таго моманту, калі на падставе савецка-польскай дамовы аб межах Беласточчына была перададзеная з складу Беларускай ССР у склад камуністычнай Польшчы. Такім чынам была ўсталяваная цяперашняя беларуска-польская мяжа, якая ўпершыню падзяліла суцэльны этнакультурны рэгіён на беларускую савецкую і польскую дзве часткі. Як усталяванне такой мяжы адбілася на стасунках паміж беларусамі і палякамі на Беласточчыне, што яно азначала для беларусаў Беласточчыны і палякаў Гарадзеншчыны, і якой магла б быць сённяшняя Беларусь, калі б Беласточчына засталася ў яе складзе? З гэтымі пытаннямі часопіс Belarusian Review звярнуўся да прафэсара Яўгена Мірановіча.

больш дэталяў

 

2014-09-20

Святлана Куль-Сяльверстава: 17 верасня – двухсэнсоўная дата

Cёлета ў верасні споўнілася 75 год з дня далучэння заходнебеларускіх земляў да Беларускай ССР і падзелу Польскай дзяржавы паміж Трэцім Рэйхам і СССР. Часопіс Belarusian Review запытаў Святлану Куль-Сяльверставу, прафесарку Гродзенскага дзяржаўнага універсітэта імя Янкі Купалы і Палітэхнічнага універсітэта ў Беластоку, аб тым, якім чынам цяпер варта разглядаць гэтыя падзеі.

больш дэталяў

 

2014-06-02

Чалавек, які дапамагаў насамрэч зразумець Беларусь

Пра Генадзя Бураўкіна напісана даволі шмат тымі людзьмі, якія яго блізка ведалі. Я не належу да іх кола, аднак, я меў шчасьце асабіста ведаць гэтага чалавека. Мы пазнаёміліся зь ім у красавіку 2013 году ў Вільні на Канфэрэнцыі беларусаў Балтыі і замежжа, якая супала зь юбілеем старшыні Таварыства беларускай культуры ў Летуве Хведара Нюнькі. Пасьля гэтага я двойчы быў у Бураўкіна дома ў яго менскай кватэры, каб запісаць зь ім разгорнутыя інтэрвію. Гэтыя размовы цягнуліся па некалькі гадзінаў і ахоплівалі розныя пытаньні, але не зважаючы на тэму размовы перада мной быў Чалавек і Грамадзянін, у якім было столькі мудрасьці і годнасьці. Яго хацелася слухаць і распытваць яшчэ і яшчэ.

больш дэталяў

 

2013-12-18

Радзім Гарэцкі: Дайсці да беларускай Беларусі

Не толькі ў гісторыі нашай краіны шмат знакавых падзей, выбітных людзей. Адзін з тых, хто працягвае ствараць Беларусь, — Радзім Гарэцкі. Ён прэзідэнт МГА “Згуртаванне беларусаў свету “Бацькаўшчына” з 1993 па 2001 г., сябра Рады Згуртавання, акадэмік НАН Беларусі, заслужаны дзеяч навукі БССР, грамадскі дзеяч, аўтар многіх навуковых ды публіцыстычных прац. Ён маральны аўтарытэт і жыццёвы арыентыр для многіх. Нядаўна — 7 снежня — Радзіму Гарэцкаму споўнілася 85 гадоў. Гэта стала добрай нагодай распытаць у Радзіма Гаўрылавіча пра жыццё і шлях да Беларусі, пра дзейнасць у Згуртаванні беларусаў свету “Бацькаўшчына” і шмат пра што яшчэ. Аповед Радзіма Гаўрылавіча прапануем увазе чытачоў.

больш дэталяў

 

2013-12-07

Стан даследаванняў гісторыі беларусаў у Латвіі

Беларусы на тэрыторыі Латвіі ўжо ў канцы 19 стагоддзя складалі значную частку жыхарства Латгаліі (усходняй Латвіі), а ў міжваенны перыяд іх колькасць вагалася ад 75 тыс. ў 1920 да 27 тыс. ў 1935. Не ўнікаючы ў гэтым тэксце ў прычыны такіх рэзкіх зменаў колькасці беларусаў, абмяжуемся канстатацыяй таго, што ў любым разе беларусы складалі каля 2-4% насельніцтва незалежнай Латвійскай Рэспублікі і да таго ж развівалі актыўную грамадскую дзейнасць. Сёння беларусы ў Латвіі ёсць другой паводле колькасці нацыянальнай меншасцю Латвіі, у выніку чаго гісторыя гэтай меншасці набывае асаблівае значэнне.

больш дэталяў

 

2013-11-29

Матэрыялы пра паваенную Раду БНР - упершыню пад адной вокладкай

Сёлета адзначаецца 110 гадоў з дня нараджэння першага Прэзідэнта паваеннай Рады БНР Міколы Абрамчыка (1903—1970). Гэта стала нагодай для выдатнай падзеі - выдання кнігі “Рада БНР (1947–1970): Падзеі. Дакументы. Асобы”. У ёй упершыню зробленая спроба рэпрэзентацыі матэрыялаў пасляваеннай эміграцыйнай дзейнасці Рады БНР.

больш дэталяў

 

2013-11-22

Беларусазнаўства ў Францыі: безнадзейная справа?

У 1990-х, калі фрацускі студэнт жадаў пісаць дысэртацыю па тэматыцы Беларусі, ён мусіў пераадолець сапраўдны шлях зь перашкодаў. Да таго як пачаць апісаньне абранае праблематыкі, ён мусіў адказаць на шматлікія пытаньні, часам вельмі далёкія ад навуковых, такія як: "Ці існуе Беларусь?" "Ці існуе беларуская мова?" "Ці беларуская ёсьць дыялектам расейскае?" "Ці можна яшчэ казаць, што Беларусь – ня Польшча?" "Ці можна яшчэ казаць, што Беларусь – не Расея?" Гэтыя пытаньні і тая зласьлівасьць, зь якою іх часам ставілі, атваралі напружаны палітычны і ідэалягічны кантэкст, імаверна, унікальны для францускіх акадэмічных колаў, у якіх для "саветолягаў" вывучаць СССР азначала вывучаць выключна Расею, а ўсялякія разыходжаньні між прыхільнікамі і праціўнікамі СССР зьнікалі, як толькі гаворка заходзіла аб праблемах, якія маглі пагражаць адзінству так званае "ўсходнеславянскае сям'і".

больш дэталяў

 

2013-09-18

Kongres Slawistów, Mińsk 20-27 sierpnia 2013

W dniach 20-27 sierpnia 2013 roku miałem możliwość znaleźć się na Kongresie Slawistów, cyklicznej międzynarodowej konferencji, która odbywa się tylko raz na 5 lat. Jest to bardzo ważne wydarzenie naukowe i każdy młody slawista stawia sobie za honor w nim uczestniczyć. Pierwszy raz w historii odbyło się ono w Białorusi, w Mińsku, co dla białorutenistów jest nie lada gratką, która powtórzy się, być może, dopiero za kilkadziesiąt lat.

больш дэталяў

 

2013-09-06

Захар Шыбека: свята незалежнасці Беларусі яе грамадзяне пакуль што не маюць

У 2014-годзе будзе святкавацца 70-годдзе вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Наступствы Другой сусветнай вайны для Беларусі мелі вялізнае значэнне ў дзяржаўнай палітыцы ў Беларусі яшчэ ў савецкія часы, аднак, пачынаючы з 1996 г. Дзень вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў пачаў адзначацца як галоўнае дзяржаўнае свята – Дзень незалежнасці (дзень рэспублікі). Наколькі важнае значэнне ў палітыцы дзяржавы займае Другая Сусветная вайна і чым сучасная інтэрпрэтацыя уладамі да гэтых падзеяў адрозніваецца ад той, што існавала ў Беларускай ССР? Ці існуе ў грамадзтве атаясамленне вызвалення ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў з незалежнасцю і як уплывае святкаванне галоўнага дзяржаўнага свята ў дзень вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў на ўспрыняцце той вайны маладым пакаленнем? З такімі пытаннямі часопіс Belarusian Review звярнуўся да вядомага беларускага гісторыка прафесара Захара Шыбекі.

больш дэталяў

 

2013-09-04

Алесь Краўцэвіч: Ва ўмовах СССР беларусам быў навязаны расейскі погляд на ВКЛ як на летувіскую дзяржаву

Канстытуцыйныя акты як Беларускай Народнай Рэспублікі, так і сучаснай Рэспублікі Беларусь, хоць і ненаўпростава, але кажуць пра Вялікае княства Літоўскае як пра адну з формаў беларускай гістарычнай дзяржаўнасці. Аднак, у заходняй гістарычнай літаратуры ў кантэксце палітычнай гісторыі Беларусь аніяк не атаясамляецца з ВКЛ. Чаму так адбылося і што неабходна дзеля таго, каб Беларусь у заходніх гістарычных даследаваннях па палітычнай гісторыі рэгіёну хоць часткова, але пачала атаясамляцца з ВКЛ? З гэтым пытаннем часопіс Belarusian Review звярнуўся да вядомага беларускага гісторыка-эксперта па Вялікім княстве Літоўскім др. Алеся Краўцэвіча.

больш дэталяў

 

2013-08-17

Прадстаўніца БАЗА ўзяла ўдзел у Шостым зьездзе беларусаў сьвету ў Менску

23-24 ліпеня ў Міжнародным адукацыйным цэнтры імя Ёханэса Рау ў Менску адбыўся Шосты зьезд беларусаў сьвету, арганізаваны Згуртаваньнем беларусаў сьвету “Бацькаўшчына”. На зьездзе прысутнічала 239 дэлегатаў і 95 гасьцей з 18 краін замежжа і самой Беларусі. На зьезд завіталі таксама прадстаўнікі дыппрадстаўніцтваў Украіны, ЗША, Польшчы і Нідэрландаў, 14 прадстаўнікоў дзяржаўных установаў Беларусі. Прадстаўляць Беларуска-Амэрыканскага Задзіночаньня на зьездзе было даручана старшыні гуртка БАЗА ў Вашынгтоне Алесі Кіпель (беларусаў з Амэрыкі на зьездзе было усяго 4 - Алеся Кіпель і тры асобы з іншых арганізацыяў).

больш дэталяў

 

2013-08-15

Хведар Нюнька: уражаньні пасьля Шостага Зьезду беларусаў сьвету

Сваімі ўражаннямі ад удзелу ў Шостым Зьездзе беларусаў сьвету з чытачамі часопісу Belarusian Review дзеліцца старшыня Таварыства беларускай культуры Літвы Хведар Нюнька.

больш дэталяў

 

2013-08-07

Рэзалюцыя Шостага з’езду беларусаў свету пра транслітарацыю найменняў беларускіх геаграфічных аб'ектаў

Асобы і арганізацыі, якія займаюцца беларускай праблематыкай ці ў сваёй дзейнасці звязаныя з Рэспублікай Беларусь, сутыкаюцца з транслітарацыяй геаграфічных назваў Беларусі ў розных сферах. Дзякуючы высілкам дзяржаўных органаў Рэспублікі Беларусь у “Інструкцыі па транслітарацыі геаграфічных назваў у Рэспубліцы Беларусь літарамі лацінскага алфавіта” замацаваная перадача геаграфічных назваў з беларускай мовы беларускай лацінкай, што мае гістарычнае абгрунтаванне і з 2012 г. афіцыйна прынятая 10-й Канферэнцыяй ААН па стандартызацыі геаграфічных назваў для міжнароднага выкарыстання.

больш дэталяў

 

2013-07-04

Прэс-рэліз суполкі “Пагоня” (г. Прага) у справе афіцыйнага прызнаньня беларусаў у якасьці нацыянальнай меншасьці ў Чэскай Рэспубліцы

Распачынаючы кампанію па прызнаньні беларусаў у якасьці нацыянальнай меншасьці ў Чэхіі ў 2010 годзе, мы мелі на мэце выключна дасягненьне гэткага выніку. Улічваючы досьвед папярэдніх спробаў паасобных прадстаўнікоў беларускай грамады ў Чэхіі, якія ня здолелі пайсьці далей за размовы з паасобнымі прадстаўнікамі чэскай палітычнай грамадзкасьці, дзе ім казалі, што шанцаў на гэта амаль няма, што гэта заскладана ці ставілі пытаньне аб мэтазгоднасьці наагул распачынаць гэты працэс, мы вырашылі пайсьці іншым шляхам. Ініцыятары прызнаньня належаць да суполкі “Пагоня” (г. Прага).

больш дэталяў

 

2013-06-04

Валер Булгакаў: Цяпер гаворка ідзе пра элементарнае выжываньне АRCHE

22 траўня 2013 г. міністр інфармацыі Алег Праляскоўскі падпісаў пасведчанне аб дзяржаўнай рэгістрацыі часопіса “ARCHE. Пачатак”. Такім чынам, пасля шматмесячных спробаў, часопіс, які ў гэтым годзе святкуе сваё 15-годзьдзе, быў перарэгістраваны. Гэта азначае, што якіх-кольвек праўных перашкодаў дзеля выхаду папяровай вэрсіі ARCHE больш няма. Валер Булгакаў, галоўны рэдактар ARCHE, камэнтуе факт перарэгістрацыі  для Belarusian Review.

больш дэталяў

 

2013-05-05

"От Череи до Чикаго" - аўтабіяграфічная кніга Міхаіла Міркіна

Гісторыку, які паставіў задачу дакладна аднавіць карціну мінулага жыцця, мала ведаць і разумець мінулую эпоху і законы гістарычнага развіцця, мала мець палкае выабражэнне і талент апавядальніка – патрэбныя дакументы і сведчанні відавочцаў. Усё гэта разам узятае, нараджае сплаў, які пераканае неспрактыкаванага чытача ў дакладнасці апісаных падзей, дасць разуменне таго, якую каштоўнасць мае час, які не знікае бязслена, але працягваецца ў дзецях і ўнуках.

больш дэталяў

 

2013-03-27

Giving Voice: Center for Belarusian Studies White Paper Series

Цэнтар  беларускіх  дасьледаваньняў мае прыемнасьць паведаміць пра  сваю  новую ініцыятыву на 2013 год. Бяручы пад ўвагу цэнзуру якой  падлягаюць  беларускія  аўтары  ў  галіне  вышэйшай  адукацыі i  СМІ,  якія пішуць пра грамадзянскую супольнасьць у Беларусі,  Цэнтар  беларускіх  дасьледаваньняў жадае  даць  ім магчымасьць  падзяліцца  сваімі   поглядамі, з мэтай  каб іх  галасы былі прысутныя  ў  публічнай сфэры. Цэнтар запрашае прапановы артыкулаў для публікацыі на яго  сайце  на тэмы зьвязаныя з  сучаснымі  пытаньнямі  і мінулым дасьведчаньнем.

больш дэталяў

 

2013-01-09

Топ-10 галоўных антысемітаў 2012 году

Цэнтр Сімона Візэнталя апублікаваў свой традыцыйны рэйтынг з 10 галоўных антысемітаў году. Гэты спіс фармуецца на падставе ацэнкі антыяўрэйскіх ці антыізраільскіх захадаў ці заяваў асобаў альбо арганізацыяў.

больш дэталяў

 

2013-01-03

Заява грамадзкай арганізацыі беларусаў Чэхіі "Пагоня" наконт "Беларускага дому" ў Празе

Мы, Рада грамадзкай арганізацыі беларусаў Чэхіі “Пагоня”, азнаёміўшыся з матэрыялам пад назвай “У Чэхіі афіцыйна зарэгістраваны Беларускі дом”, чуемся ў абавязку выказаць сваё стаўленне наконт падачы інфармацыі журналісткай БелаПАН Таццянай Каравянковай.

больш дэталяў

 

2012-11-23

Аляксандр Мілінкевіч пра Віленскі мемарандум: “Рада БНР прадэманстравала свой вялікі патэнцыял у справе кансалідацыі беларускіх дэмакратаў”

Ініцыятарам Віленскай сустрэчы была Рада БНР - носьбіт дзяржаўніцкай традыцыі і маральных каштоўнасцяў для абсалютнай большасці нашай дэмакратычнай супольнасці. Вельмі важна, што амаль усе лідэры палітычнай апазіцыі падпісалі Мемарандум.

больш дэталяў

 

2012-11-21

Заява грамадзкай арганізацыі беларусаў Чэхіі “Пагоня” з нагоды так званага “Першага сходу беларускіх аб’яднаньняў Чэхіі”

Мы, Рада грамадзкай арганізацыі беларусаў Чэхіі “Пагоня”, чуемся ў абавязку выказаць нашую пазыцыю з нагоды так званага “Першага сходу беларускіх аб’яднаньняў Чэхіі” 20 лістапада 2012 году і асьвятленьня гэтай падзеі журналістам Франкам Вячоркам на сайце беларускай рэдакцыі “Радыё “Свабода” ў артыкуле “У Празе створаць “альтэрнатыўную Амбасаду Беларусі”.

больш дэталяў

 

2012-11-15

Уладзімір Барадач пра Віленскі мемарандум: “Зроблены гістарычны крок, неабходны іншы, не менш важны”

У Вільні 3 лістапада 2012 года адбылася ўнікальная сустрэча кіраўніцтва Рады БНР з кіраўнікамі партыяў і грамадскіх арганізацыяў Беларусі. Зроблены гістарычны крок, неабходны іншы, не менш важны.

больш дэталяў

 

2012-09-01

Беларусь на старонках латвійскай прэсы (лета 2012)

Традыцыйна ў латвійскіх СМІ Беларусі надаецца менш увагі, чым, напрыклад, да суседняй Расійскай Федэрацыі. Асноўныя падставы для навінаў, якія гэтым летам прыводзілі Беларусь на старонкі латвійскай прэсы на латышскай мове – гэта спорт (пераважна хакей), палітыка (асвятленне «плюшавага дэсанту», акцыі з распаўсюджваннем на тэрыторыі Беларусі плюшавых цацак-мішак з суправаджальнай цэдулкай аб правах чалавека), эканоміка і культура (тэмы размешчаныя ў парадку змяншэння).

больш дэталяў

 

2012-08-26

Беларусь на старонках іспанскіх СМІ (лета 2012)

Агляд беларускай тэматыкі ў асноўных іспанскіх СМІ за лета 2012 г.

больш дэталяў

 

2012-07-05

Пра нявызначанасць геапалітычнага выбару

Нядаўна апублікаваныя вынікі традыцыйнага апытання НІСЭПД сталі асновай эдыторыялу Кірыла Касцяна ў летнім нумары часопісу “Belarusian Review”. Разважанні Кірыла Касцяна тычацца каверзнага спосабу, якім было зададзенае пытанне. Фармулёўка пытаннія фактычна не пакідае месца для альтэрнатыўных варыянтаў, іншых, чым “альбо-альбо”, што адлюстроўвае асноўную прычыну непераканаўчасці шматлікіх як журналісцкіх, так і акадэмічных апытанняў і геапалітычных аналізаў на постсавецкай прасторы. Незалежна ад паходжання такіх аналізаў, большасць з іх мае тэндэнцыю прыпадабняцца сваім стылем да падыходаў з часоў Халоднай вайны.

больш дэталяў

 

2012-07-03

Простая матэматыка

З школьных часоў я памятаю матэматычныя задачы накшталт: колькі часу патрэбна Z, каб дабрацца з пункту A ў пункт C, вандруючы праз пункт B. Развязанне гэткіх задачаў было даволі лёгкай справай, але каб атрымаць слушны адказ, неабходна было штораз правільна ўлічваць ўсе акалічнасьці, пададзеныя ва ўмовах задачы. Інакш кажучы, правільны адказ залежыў ад размяшчэння пунктаў A, B і С, хуткасці і іншых характарыстыкаў Z, а таксама іншых істотных чыннікаў. Гэткая асацыяцыя з школьных часоў прыходзіць мне ў галаву, калі я бачу тэксты пра геапалітычны выбар Беларусі, аўтары якіх робяць спробы ацэнкі поглядаў беларускага насельніцтва на магчымыя кірункі геапалітычнага развіцця краіны і вымярэння праеўрапейскіх настрояў у беларускім грамадстве.

больш дэталяў

 

2012-03-14

Велізарны пралік Лукашэнкі

Напрыканцы лютага 2012 году, калі краіны Эўпейскага Зьвязу адклікалі сваіх амбасадараў зь Мінску, стасункі Беларусі з ЭЗ дасягнулі найніжэйшай кропкі за ўсю гісторыю. Гэтым разам беларускі прэзыдэнт моцна пралічыўся, спадзеючыся, што ягоныя дзеяньні ўгоняць клін паміж Польшчай і рэштай Эўразьвязу ў беларускім пытаньні.

больш дэталяў

 

2012-03-14

Ці гіпатэтычны Еўразійскі саюз станецца “аблегчанай” версіяй СССР?

Цягам апошніх гадоў Беларусь і Казахстан ўсё актыўней ўдзельнічалі ў ініцыяваным Расіяй інтэграцыйным праекце, вядомым пад назвамі Еўразійскай эканамічнай супольнасці, Мытнага саюзу і нядаўна (наноў) створанай Адзінай эканамічнай прасторы і, нарэшце, патэнцыйнага Еўразійскага саюзу. Кіраўніцтва ўсіх трох краінаў разглядае гэты інтэграцыйны праект як найперспектыўнейшую знешнепалітычную ініцыятыву. Якія ролі ў гэтым амбітным праекце належаць Беларусі і Казахстану і як Лукашэнка з Назарбаевым маюць іх успрыняць?

больш дэталяў

 

2012-03-04

Славенія - Беларусь: часам маўчаньне і адсутнасьць красамоўнейшыя за словы

Славенская зьнешняя палітыка можа быць жудасна няслушнай – такой была мая думка, калі я пачула аб рашэньні маёй краіны заблякаваць рашэньне ЭЗ аб уключэньні беларускага алігарха Юрыя Чыжа ў чорны сьпіс Эўразьвязу. У адрозьненьні ад многіх дыпляматаў, я як журналістка магу дазволіць сабе раскошу казаць наўпрост, калі справа тычыцца несправядлівасьці памножанай на палітычную блізарукасьць – цяжка знайсьці іншыя словы ў сытуацыі, калі чалавек, які мае сумніўную славу асабістага банкіра апошняга дыктатара Эўропы, застаецца ў выніку з выгадным кантрактам з славенскай фірмай на 100 млн эўраў. Інфармацыйныя агенцыі паведамлялі, што не без маленькай дапамогі з боку сваіх славенскіх сяброў Юры Чыж ізноў атрымаў магчымасьць весьці бізнэс звычайным спосабам, што ўключае ня толькі магчымасьць знаходзіцца на тэрыторыі ЭЗ, але і верагодна мець ўласныя банкаўскія рахункі ў Заходняй Эўропе.

больш дэталяў

 

2012-01-17

Постсавецкія альянсы Беларусі

Украіна спрабуе пазбегнуць беларускага варыянту ажыццяўлення інтэграцыі ў межах постсавецкай прасторы, які прадугледжвае паглыбленую інтэграцыю толькі з Расіяй. У адрозненні ад сваіх украінскіх калегаў, Аляксандр Лукашэнка не здолеў забяспечыць уласнай краіне разнастайны выбар саюзнікаў.

больш дэталяў

 

2011-12-19

Працэс прызнаньня беларусаў у якасьці нацыянальнай меншасьці ў Чэхіі: як гэта насамрэч было

Улічваючы тое, што пытаньне прызнаньня беларусаў у якасьці нацыянальнай меншасьці ў Чэхіі ў апошнія дні набыло шырокі розгалас, а таксама магчымыя спэкуляцыі некаторых журналістаў і грамадзкіх дзеячоў наконт прычынаў зьяўленьня гэтай ініцыятывы, мы як ініцыятары прызнаньня беларусаў як нацыянальнай меншасьці, адчуваем свой абавязак патлумачыць усю сытуацыю і распавесьці, як гэта адбывалася.

больш дэталяў

 

2011-10-01

Спрыянне малавядомай дзяржаве

Па двух дзесяцігоддзях незалежнасці Беларусь нельга назваць вядомай у свеце краінай. Насамрэч, шмат людзей ведаюць, што такая краіна існуе, і багата хто з іх можа назваць нейкія падзеі, асобаў ці спартовыя каманды, што атаясамляюцца ў іхнай свядомасці з Беларуссю. Напэўна, найвядомейшымі ў свеце беларускімі “брэндамі” ёсць Чарнобыль і Лукашэнка.

больш дэталяў

 

2011-08-23

Ці патрэбны ісьляндзцам Эўразьвяз?

Згодна з апошнім апытаньнем грамадзкай думкі ў Ісьляндыі амаль дзьве траціны апытаных не падтрымліваюць далучэньня іх краіны да Эўразьвязу.

больш дэталяў

 

2011-05-10

Часопісу BELARUSIAN REVIEW патрэбна Ваша дапамога!

“Belarusian Review” – адзіны ў сьвеце часопіс на ангельскай мове цалкам прысьвечаны Беларусі. “Belarusian Review” запаўняе нішу беларускай тэматыкі як ў друкаваным фармаце, так і ў электронным выглядзе праз супрацу з “The_Point Journal”. Сёньня “Belarusian Review” патрэбна Ваша дапамога. Выданьне жыве за кошт падпіскі ды ахвяраваньняў. Грошаў, атрыманных ад падпісчыкаў, не заўсёды хапае, каб пакрыць выдаткі на друк ды рассылку часопісу. Таму  “Belarusian Review” неабходна дапамога Вашымі ахвяраваньнямі.

больш дэталяў

 

2011-05-03

Наступствы Рыскай дамовы 1921 году – канфэрэнцыя ў Беластоку

Наступствы Рыскай дамовы 1921 году для палітычнай і вайсковай гісторыі Цэнтральнай і Ўсходняй Эўропы былі ў цэнтры ўвагі міжнароднай навуковай канфэрэнцыі, што адбылася 28-29 красавіка ў Беластоку.

больш дэталяў

 

2011-05-01

25-я ўгодкі Чарнобылю

На мінулым тыдні, 26 красавіка 2011 году, Беларусь, Расея і Ўкраіна згадвалі смутную дату – 25 ўгодкі трагедыі ў Чарнобылі.

больш дэталяў

 

2010-11-23

Вяртанне Беларусі ў Еўропу - канферэнцыя ў Варшаве

З 12 да 14 лістапада ў Варшаве прайшла канферэнцыя на тему ''Вяртанне ў Еўропу: мінулае і будучыня Беларусі''. Арганізатарам канферэнцыі выступіў Інстытут грамадзянскай прасторы і публічнай палітыкі пры Ўніверсітэце Лазарскага (Варшава, Польшча) пры падтрымцы Фундацыі Конрада Адэнаўэра , Інстытуту Адкрытага Грамадзства і Нацыянальнай фундацыі дэмакратыі.

больш дэталяў

 

2010-11-17

Nieoczywista oczywistość* альбо ці ёсьць беларусы за Бугам?

Ніхто ня будзе спрачацца, што адкрыцьцё малога памежнага руху карысна ўсім жыхарам памежнай тэрыторыі паабапал беларуска-польскай мяжы без разрозьненьняў на падставе нацыянальнасьці.

больш дэталяў

 

2008-09-23

Эўрапейскі Суд па правах чалавека: юбілей без удзелу Беларусі

Заснаваны ў 1959 годзе у Страсбургу Эўрапейскі Суд па правах чалавека стаў адной з найбольш ўплывовых міжнародных інстытуцыяў. Суд быў створаны на падставе Эўрапейскай Канвэнцыі правоў чалавека, якая разам з далучанымі да яе пратаколамі акрэсьлівае ягоную кампэтэнцыю. Юрысдыкцыя Суду распаўсюджваецца на 47 з 48 краінаў Эўропы. Адзіным выняткам ёсьць Беларусь.

больш дэталяў

 

2008-09-08

Беларуская гісторыя па-летувіску

Кожная дзяржава мае сваю гісторыю і яе інтэрпрэтацыю спрабуе данесьці да іншых. Адным краінам гэта ўдаецца, а іншыя вымушаныя прымаць чужую вэрсію. Беларусь сёньня належыць да другой катэгорыі. Яскравым прыкладам гэтаму сталася інфармацыя беларускіх мэдыяў аб музычным фэсьце “Be2gether”, які адбыўся ў сярэдзіне жніўня на беларуска-летувіскім памежжы.

больш дэталяў

 

2008-01-29

Летува зьменіць назву?

Летувіскі ўрад разглядае магчымасьць зьмены англамоўнай назвы краіны. Пра гэта 25 студзеня паведаміў прэсавы сакратар ураду Летувы Лаўрынас Бучаліс.

больш дэталяў

 

2007-05-20

Гішпанія і надалей па-за канкурэнцыяй

Згодна з дадзенымі Эўрастату, апублікаванымі 25 красавіка, Гішпанія ў чарговы раз карыстаецца найбольшым попытам у турыстаў.

больш дэталяў

 

бібліятэка: новае

 

2017-02-15 23:57:45

Belarusian Review, Special Jewish Issue, 2016

фармат: .pdf

2015-01-20 18:10:50

Крывія, №34-35, сьнежань 2014

фармат: .pdf

 

навіны

 

2016-09-18 | Выпушчаны на волю голас франтавіка і важака камсамольцаў Беларусі

2016-05-08 | Стаўленне да Халакосту ў Савецкім Саюзе і сучаснай Беларусі

2016-03-02 | Отношение к Холокосту в Советском Союзе и современной Беларуси

2015-11-19 | Роберт Міцкевіч: польска-літоўская спрэчка карысная Расіі

падзеі

 

2016-01-03 | Вайна і Халакост: дарослы свет вачыма дзяцей

2016-01-03 | Война и Холокост: взрослый мир глазами детей

2015-05-15 | Цэнзура ў як прадмет даследавання і інструмент пазнання пасляваеннай савецкай Беларусі

2015-02-02 | Алесь Краўцэвіч: з Расеяй трэба сябраваць з-за пагранічнай агароджы

права

 

2015-03-02 | Аляксандр Осіпаў: Беларусь, Малдова і Украіна дагэтуль выкарыстоўваюць перавагі савецкай сістэмы кіравання разнастайнасцю

2013-11-19 | Закон “Аб беларусах замежжа”: адзін крок да прыняцця

2013-06-11 | Алена Макоўская: беларусы замежжа – самы моцны прыхільнік Беларусі і яе культуры

2013-06-04 | Беларусь і Летува: ў пошуках гістарычнага кампрамісу ў спадчыне ВКЛ

эканоміка

 

2013-06-14 | Дэвід Марплз: Расія не пагражае незалежнасці Беларусі, а абмяжоўвае яе выбар

2011-05-26 | Ці патрэбная Беларуская АЭС? - інтэрвію з Аляксандрам Мілінкевічам

2008-08-04 | Рэгіянальная адчувальнасьць ў Эўрапейскім Валютным Зьвязе

2007-05-27 | Эканоміка Кыргызстану праз год пасьля “рэвалюцыі туліпанаў”

паліталёгія

 

2015-03-19 | Сяргей Далгаполаў: Збліжэнне Беларусі і ЕС ужо ажыццяўляецца ў эканамічнай сферы

2014-08-12 | Леанід Лыч: без сваёй мовы народ не стварае нічога арыгінальнага

2014-07-06 | а. Аляксандар Надсан: Беларусы павінны ісьці да Бога сваёй дарогай і на сваёй роднай мове

2013-12-26 | Беларусь і візавая лібэралізацыя

іншыя навукі

 

2015-11-23 | У пошуках беларускасці на паўднёвай Пскоўшчыне

2015-11-12 | Прастора: паміж Падляшшам і Сілезіяй

2015-06-06 | Ізноў пра Скарыну ў Падуі: прысутныя (ч.2)

2015-06-06 | Ізноў пра Скарыну ў Падуі: прысутныя

 
   The_Point © 2007-2017. Усе правы абароненыя   

 

 

 

створаны Webrycy studio